ساختار، رفتار، عملکرد.پایان نامه تمرکز صنعتی و بهره وری در صنایع تولیدی

دانلود پایان نامه

ساختار، رفتار، عملکرد

یکی از رویکردهای موجود در اقتصاد صنعتی عبارت است از رویکرد ساختار- رفتار- عملکرد (SCP) طبق صمد[1] (2008) این تصور که ساختار بازار بر عملکرد یک بنگاه یا صنعت اثر می گذارد، از مدل کلاسیکی (قدیمی) نظریه بنگاه نشات می گیرد. در یک مدل رقابتی خالص[2]، تعداد بنگاه ها زیاد است. زمانی که تعداد بنگاه ها بیشتر، رقابت بالاتر و نسبت تمرکز کمتر، و زمانی که نسبت تمرکز پایین باشد نرخ های سود کمتر خواهد بود. زیرا سهم بازاری هر بنگاه ناچیز بوده و تولیدات همگن می باشد و بخاطر این عوامل، بنگاه ها نمی توانند بر قیمت بازار اثر بگذارند. در تعامل بنگاه ها تحت شرایط انحصار و رقابت انحصاری، سهم بازاری قابل توجهی داشته و در نتیجه، بر روی قیمت و تولید کنترل دارند.

بنابراین همانطور که در اسلد[3] (2004) آمده است فرضیه (SCP) مبین آن است که ساختار بازار (تعداد و توزیع اندازه بنگاه ها در یک صنعت) رفتار بازار (طریقی که بنگاه ها در آن صنعت روی یکدیگر اثر می گذارند) و رفتار، عملکرد (مانند سود آوری) بنگاه را تعیین می کند. بنابراین، طرفداران مکتب ساختار- رفتار، عملکرد، جهت علیت را از ساختار به عملکرد می دانند و بر این عقیده اند که اگر عملکرد یک بازار نامطلوب باشد می توان در ساختار بازار عملکرد را به سمت مطلب هدایت نمود. در واقع هر تصمیم بنگاه با توجه به ساختار بازار است. یعنی راهها و امکانات موجود بررسی می گردد و تا سود به حداکثر برسد. به عبارت دیگر بر اساس ساختار بازار، نحوه تولید شکل می گیرد و توجه به راهکارهایی می شود که از نظر اجرایی عملی تر باشد. [4]

در دهه 1970 تعدادی از اقتصاد دانان مکتب شیکاگو با انتقاد از پارادایم ساختار- رفتار- عملکرد، ادعا کردند که عملکرد (سودآوری)، ساختار (تمرکز) را تعیین می کند. آنها بیان کردند که بازارهای در عمل رقابتی هستند، ولی به یک اندازه بهره ور نمیباشد. بنگاه ها کار را رشد می کنند و سهم بیشتری را از بازار کسب می کنند، در حالیکه بنگاه های ناکارا کوچک شده و سرانجام از بازار خارج می شوند. در نتیجه صنایعی که در آنها قضاوتهایی کارایی زیاد است، ساختار بازاری بسیار نا متقارن دانسته و از بالاترین تمرکز برخوردار می شوند. به علاوه چون بنگاه ها بزرگ در آن صنایع، هم بر بازار حاکم هستند و هم سود آور می باشند، یک همبستگی مثبت بین تمرکز و سود آوری بوجود می آید. این همبستگی از قدرت بازار نتیجه نمی شود بلکه کاملاً بر عکس، نشانه ای از بازارهایی است که به طور کارا در حال شکل گیری هستند. بنابراین، فرضیه ساختار کارا جهت علیت را از عملکرد بازار به ساختار بازار می داند.  همانطور که در ماتراوس و روندی (2005) اشاره شده است، دمستزد (1973) بحث می کند چون بنگاهها از امکانات ناهمگن برخوردارند، صنایع می توانند متمرکز شوند، بنگاهی که با حداقل هزینه، بیشترین سهم بازار را به دست می آورد، به تدریج رشد می نماید. بنابراین، تمرکز و سودهای بالا شاید منعکس کننده کارایی باشد، تا سوء استفاده از قدرت بازار. مطابق با اسلد (2004) دماتراوس و روندی (2005)، انتقاد تئوری بازی از ساختار بازار این است که ساختار بازار صرفاً یک عامل موثر برونزای رفتار و عملکرد نیست، بلکه در عوض بطور درونزا بوسیله فرآیندهای رقابتی تعیین میشود.

[1] -Samad (2008)

[2] -Pure competitive model

[3] -Slade (2004)

[4] – بنابراین صرفنظر از کارایی، بنگاهها به خاطر تبانی یا دلایل انحصاری، در بازارهای متمرکز سود بالاتری را بدست می آورند.

دانلود پایان نامه