– ارزیابی مدل های ارائه شده در حوزه همراستایی

با گذشت دو دهه از مطرح شدن بحث همراستایی استراتژیک فناوری اطلاعات و کسب وکار این موضوع باز هم در رده سرفصل نگرانی ها و چاش های مدیران ارشد کسب وکار سازمان های مختلف می باشد. یکی از علل اصلی این امر را می توان در عدم وجود دیدی جامع در حوزه همراستایی فناوری اطلاعات و کسب وکار برشمرد. اگرچه افراد ، گروه ها و سازمان های مختلفی در طی دوره های مختلف نسبت به تدوین و توسعه مبانی نظری همراستایی استراتژیک در سطح سازمان تحت تولید خود اقدام نمودند لیکن عدم وجود دید جامع ، پیچیدگی برخی از نظریه های ارائه شده ، خاص منظوره بودن ابزار ارائه شده و بسیاری موارد دیگر مانع از رشد و توسعه نظریه مزبور گردید.

در این بخش بر آنیم تا به ارزیابی کلی مدل های ارائه شده در حوزه همراستایی فناوری اطلاعات و کسب وکار بپردازیم. این ارزیابی بر اساس معیارهایی انجام می شود که عبارتند از:

  • جامعیت عوامل: بررسی همراستایی از ابعاد مختلف و شناسایی و تعریف کلیه عوامل اثرگذار در هر حوزه
  • قلمرو کاربرد: امکان استفاده از مدل یا ابزار ارائه شده در سطح سازمان ها و نهادهای مختلف ( سازمان های دولتی و غیر دولتی / کوچک ، متوسط و بزرگ / تولیدی و خدماتی و …)
  • میزان کاربرد: شهرت مدل یا ابزار ارائه شده و میزان کاربرد آن در سطح سازمان ها و نهادهای مختلف
  • سادگی: قابلیت درک و فهم مدل یا ابزار ارائه شده که کاربرد آن را در سطح سازمان های مختلف تسهیل می نماید.
  • انعطاف پذیری: قابلیت انعطاف پذیری یا ماژولار بودن و امکان تغییر یا بکارگیری بخش یا کل آن متناسب با ماهیت و شرایط واحدهای مختلف یا سازمان های گوناگون
  • ارائه راهبرد اجرایی: ارائه استراتژی ، راهبردها و اقدامات عملیاتی برای استفاده از ابزار مدل ارائه شده جهت ایجاد همراستایی استراتژیک

وجود هر یک از این معیارها می تواند بعنوان عاملی مؤثر در ارزیابی کارایی و اثربخشی مدل یا ابزار ارائه شده در حوزه همراستایی فناوری اطلاعات و کسب و کار تلقی شوند.بدیهی است که هر یک از این شاخص ها نقشی ارزشمند و انکار ناپذیر در فرایند تصمیم گیری مدیران فناوری اطلاعات و سازمان جهت بکارگیری از یک ابزار یا مدل خاص  در سطح سازمان ایفا می کنند. با توجه به معیارهای فوق ، مدل های ارائه شده در حوزه همراستایی فناوری اطلاعات و کسب و کار را می توان در قالب جدول زیر ارزیابی نمود.

جدول 2-2- ارزیابی مدل های ارائه شده در حوزه همراستایی فناوری اطلاعات و کسب و کار (عرب سرخی ، ابوذر 1375)

نام مدل جامعیت عوامل قلمرو کاربرد میزان کاربرد سادگی انعطاف پذیری راهبرد اجرایی
مدل هندرسون وون کاترمن متوسط سازمان های مختلف بالا متوسط بالا دارد
مدل اچ پی کم سازمان های تولیدی کم بالا کم دارد
مدل کلارک کم سازمان های فدرال کم بالا کم ندارد
مدل جویر و کالیکا کم SME ها کم بالا متوسط ندارد
مدل کازمن و می چن کم سازمان های مختلف متوسط بالا بالا دارد
مدل لوفتمن بالا سازمان های مختلف بالا متوسط بالا دارد
مدل ویس C4 کم سازمان های مختلف کم متوسط بالا ندارد
چارچوب اوسبرن کم سازمان های مختلف متوسط بالا متوسط دارد
مدل تاپسکات کم سازمان های مختلف متوسط بالا متوسط دارد

 

همچنانکه در جدول بالا نشان داده شده است مدل لوفتمن ، مدل هندرسون و نکاترمن و مدل کازمن و می چن بترتیب دارای بیشترین امتیاز و از طرف دیگر مدل اچ پی ، مدل کلارک و مدل جویرو و کالیکا بترتیب دارای کمترین امتیاز در ابعاد مختلف می باشند.