– معایب بانکداری الکترونیک

با تمامی ویژگی‏هایی که استفاده از بانکداری الکترونیک دارد مانند هر تکنولوژی معایبی برای آن قابل تصور است. برخی از معایت بانکداری الکترونیک عبارتند از:

امنیت پایین شبکه: در سال‏های اخیر سرمایه‏گذاری‏های مناسبی در زمینه‏ کامپیوترهای شخصی، مودم‏ها و پکیج‏های نرم افزاری انجام شده تا دسترسی افراد به اینترنت و انجام معاملات الکترونیکی هر چه‏ بیشتر فراهم شود. اما تجهیزات نقل و انتقال الکترونیکی و شبکه‏ها میتواند توسط دیگران کنترل و ردگیری شود. موضوعی که در اینجا مطرح است امنیت در شبکه‏ها و تبادل اطلاعات بین مشتری و بانک است. بانک‏ها می‏بایست به بررسی مداوم و ارزیابی خطر دسترسی دیگران به‏ اطلاعات مشتریان بپردازند و شاید آماده باشند تا خسارت افشای‏ اطلاعات شخصی افراد را بپردازند(نث، شرک و پارزینگر،2001).

ضرورت آشنایی با فن‏آوری: برای استفاده از خدمات بانکداری الکترونیکی لازم است که‏ افراد با فن‏آوری اطلاعات و تجهیزات مرتبط با آن آشنایی نسبی‏ داشته باشند. با توجه به همگانی بودن استفاده از خدمات بانکداری‏ الکترونیک شاید آموزش و آشنایی برخی از اقشار جامعه با این‏ فن‏آوری دشوار باشد(نث، شرک و پارزینگر،2001).

کاهش روابط اجتماعی: رشد سریع بانکداری اینترنتی و ترغیب عموم به استفاده از خدمات آن، بر روابط اجتماعی تأثیر منفی خواهد گذاشت. چرا که‏ امروزه افراد بدون ترک محل کار قادرند از طریق کامپیوتر شخصی، تلفن یا صحفه تلویزیون به انجام معاملات بانکی بپردازند. اما آیا این‏ امر با طبیعت و فطرت انسانی همخوانی دارد و افراد واقعا می‏خواهند همه روز را در خانه یا محل کار باشند؟ شاید عده کمی‏ به دلیل مشغله زیاد کاری فرصت انجام امور روزانه خود را نداشته‏ باشند. برای این گونه افراد بانکداری الکترونیکی راه مناسبی است‏ اما برای دیگر افراد خصوصا بازنشستگان، افراد غیر شاغل و مادران‏ خانه‏دار، حضور در محل بانک و ملاقات با دیگران میتواند در کاهش انزوا، یکنواختی و تکرار امور روزمره مؤثر باشد(نث، شرک و پارزینگر،2001).

عدم ارائه برخی خدمات: اینترنت موقعیت‏های بسیاری برای مشتریان فراهم میکند. اما نمیتواند کلیه خدماتی که در شعب ارائه میشود (از جمله چک‏ مسافرتی و بانکی) در اختیار افراد  قرار دهد.

جدول2-6 : مزایا و معایب بانکداری الکترونیک

مزایا معایب
– هزینه ارائه خدمات پایین است.                                             – پس از افتتاح اولیه حساب، قابلیت دسترسی به خدمات از هر شعبه امکان پذیر است.                                                                   – ارائه خدمات به سرعت و با صرف زمان اندک انجام میشود.

–  تولید آمار و اطلاعات به سرعت انجام میشود.                        – سفرهای درون شهری و ترافیک کاهش می یابد.                  – احتمال اشتباه در تولید آمار و اطلاعات اندک است.

 

– نیازمند فرهنگ سازی در جامعه است.                            – در صورت دسترسی افراد متفرقه به اطلاعات محرمانه، ریسک بانک افزایش می یابد.                                                              – موانع و مشکلات قانونی نظیر امضای دیجیتالی و غیره وجود دارد.                                                                                      – ریسک های بانکی بالاخص ریسک شهرت افزایش می یابد.

ماخذ: (انتقال الکترونیکی وجوه و بانکداری الکترونیک،1384)

2-3-11- ذینفعان بانکداری الکترونیکی

حوزه تأثیر صنعت بانکداری به دلیل نقش حیاتی آن در اقتصاد، بسیار گسترده است، لذا فناوری اطلاعات از کانال صنعت بانکداری ذینعفان گسترده ای را در برمیگیرد که در شکل صفحه بعد نشان داده شده است.

مزایای فناوری اطلاعات برای هر یک از ذینفان به صورت زیر است:

بانک ها: مهمترین مزیت توسعه فناوری اطلاعات برای بانک ها کاهش هزینه، افزایش بهره وری، افزایش رضایت مشتریان، افزایش دقت و امنیت، امکان گزارشگری و مدیریت بهتر کسب و کار و مواردی از این قبیل است(دیواندری،1389).

خانوارها: مهمتربن مزیت توسعه فناوری اطلاعات برای خانوارها کاهش هزینه های جا به جایی، افزایش سهولت استفاده از خدمات بانکداری الکترونیکی، عدم نیاز به جابه جایی پول نقد، امکان گزارشگری و مدیریت موجودی است(دیواندری،1389).

تأمین کنندگان خدمات پرداخت: توسعه بانکداری الکترونیکی موجب توسعه تجارت الکترونیکی و در نتیجه افزایش تراکنش های الکترونیکی خواهد شد(دیواندری،1389).

تأمین کنندگان سخت افزار و نرم افزارهای بانکی: افزایش عرضه و تقاضای بانکداری الکترونیکی در ایران موجب خواهد شد تأمین کنندگان سخت افزار و نرم افزار با کمک افزایش میزان تولید و ارائه خدمات، هزینه خدمات خود را کاهش دهند و امکان رقابت بین المللی را برای خود میسر کنند. همچنین توسعه بازار داخلی موجب میشود امکان انجام نوآوری های فناورانه برای تأمین کنندگان میسر شود. البته در ادبیات سیاست گذاری توسعه تاکید زیادی بر سوق دادن تامین  کنندگان داخلی به سمت بازارهای جهانی میشود که در تدوین گزینه های سیاستی باید این امر مدنظر قرارگیرد(دیواندری،1389).

فروشندگان کالا و خدمات: با توسعه خدمات بانکداری الکترونیک امکان توسعه هر چه بیشتر تجارت الکترونیکی فراهم میشود که فروشندگان میتوانند از کانال های الکترونیکی نیز در توسعه کسب و کار خود بهره ببرند(دیواندری،1389).

نهادهای سیاست گذار: توسعه بانکداری الکترونیکی علاوه بر جنبه های فوق، دارای منافعی عمومی در سطح جامعه نیز است(دیواندری،1389).