انگیزه های هموارسازی سود : پایان نامه تاثیر ویژگی های خاص شرکت بر مدیریت سود

انگیزه های هموارسازی سود

جو (۱۹۹۱) بروز پدیده هموارسازی سود را نشان از انگیزه هایی به شرح زیر می داند(رهنمای رودپشتی و صالحی، ۱۳۹۰)

الف) افزایش رفاه سهام داران

محققان معتقدند که انگیزه اصلی مدیران از هموارسازی سود، افزایش ارزش سهام شرکت می باشد چون سهامداران حاضرند برای شرکت های دارای سود پایدار، بهای بیشتری را بپردازند و در حالت کلی، تمایل بیشتری به سرمایه­گذاری در شرکت هایی دارند که سودهای همواری را گزارش می­کنند نسبت به شرکت هایی که سودهای پر نوسانی را گزارش می کنند دارای ریسک کمتری هستند. برخی از پژوهشگران معتقدند که سودهای هموار موجب ثبات شرکت، کاهش عدم اطمینان مربوط به خالص جریان های نقدی مورد انتظار، عملکرد خوب شرکت، قابل اتکا بودن روش پیش بینی در مورد سود، کاهش ریسک سیستماتیک، کاهش مالیات مالیات پرداختی و ایجاد ذهنیت بهتر سهامداران نسبت به سودهای کم نوسان می باشد.

این نوع استقلال­ها از سوی طرفداران فرضیه بازار کارای سرمایه به باد انتقاد گرفته شده است. طرفداران فرضیه بازار کارا معتقدند که در بازار کارای سرمایه، سهامداران و در کل بازار در مورد رویدادهایی بدون تاثیر بر جریان های نقدی، گمراه نخواهند شد، زیرا بازار این توانیی را دارد که دستکاری های سود را تشخیص دهد.

ب) تسهیل قابلیت پیش بینی سود

مدیریت و سهامداران در صورت وجود هموارسازی سود، راحت تر می توانند برنامه ریزی و بودجه­بندی کنند و جریان نقد آتی را پیش بینی کنند.

ج) افزایش رفاه مدیریت

یکی از انگیزه های مدیریت برای هموارسازی سود، منافع مدیریت است. در اکثر واحدهای تجاری، پاداش مدیریت تابعی از سود است و مدیریت برای دریافت پاداش بیشتر دست به هموارسازی سود می­زند. یکی دیگر از دلایل مدیریت، برای هموارسازی سود این است که مدیریت امنیت شغلی می خواهد. لذا مدیری که هموارسازی سود نکند احتمال دارد شغل خود را از دست بدهد زیرا هموارسازی سود موجب افزایش ارزش سهام و ثروت سهامداران می گردد و چون حقوق و مزایای مدیران تابعی از افزایش ثروت سهامدران است، مدیران با انگیزه بیشتری اقدام به هموارسازی سود می­کنند.

 

روش های (ابزارهای) هموارسازی سود

رونن و سادن [۱](۱۹۸۱) روش ها یا ابزارهای هموارسازی سود را که مدیریت به صورت مصنوعی برای دستکاری سود بکار می برد به شرح زیر ارائه نمودند

الف) هموارسازی از طریق زمانبندی رویدادها

مدیران برای هموار کردن سود، رویدادهای اتفاق افتاده را مثلاً ثبت فروش بعنوان پیش دریافت یا ثبت پیش دریافت بعنوان فروش در زمان خود شناسایی و ثبت نمی کند و به سال های دیگر انتقال می­دهد. در این روش مدیران در سالهایی که قصد دارند سودشان کمتر شود فروش های آخر سال مالی را دیرتر شناسایی می کنند تا این فروش ها در سال آتی ثبت شود و در نتیجه، درآمدهای سال جاری کمتر گزارش می گردند یا می توانند از طریق شناسایی هزینه های مربوط به آغاز سال آتی در سال جاری، هزینه های سال جاری را بیشتر شناسایی کنند تا سود سال جاری کمتر شود یا در سال­هایی که قصد دارند سود بیشتری را گزارش کنند دقیقاً عکس حالت قبل رخ می دهد و درآمدهای سال آتی را در سال جاری و زودتر شناسایی می کنند یا هزینه های سال جاری به سال آتی انتقال می­یابد.

ب) هموارسازی سود از طریق انتخاب روش های تخصیص

مدیران با استفاده از روش های حسابداری مانند روش های استهلاک  یا روش های ارزیابی موجودی ­ها اقدام به هموارسازی سود می کنند. برای نمونه در روشهای استهلاک، اگر هزینه استهلاک بر اساس ساعت کارکرد یا تعداد تولید محاسبه شود هرقدر ساعت کارکرد و تعداد تولید محصول بیشتر باشد هزینه استهلاک نیز به همان نسبت بیشتر خواهد بود. پس هرچقدر درآمد یا فروش بیشتر شود، هزینه هم بیشتر خواهد بود و سود نیز با روندی ثابت تغییر خواهد کرد. ولی اگر هزینه استهلاک محاسبه شده با میزان درآمد با فروش مرتبط نیست. از بین روش های نگهداری موجودی ها و روش های ذخیره گیری حساب­های دریافتنی، روش های دارای دیدگاه سود (زیانی) با میزان فروش مرتبط نیستند.

ج) هموارسازی سود از طریق طبقه بندی رویدادها

مدیران از طریق طبقه بندی رویدادها دست به هموارسازی سود می زنند بعنوان نمونه، عادی یا غیرعادی تلقی کردن برخی اقلام سود (زیان) منجر به افزایش یا کاهش سود عملیاتی خواهد شد. آشاری، کو و ونگ[۲] (۱۹۹۴) ابزارهای هموارسازی سود را به شرح زیر طبقه بندی کرده اند:

۱- تغییر در خط مشی های حسابداری

۲- هزینه های بازنشستگی

۳- سود سهام

۴- اقلام غیر مترقبه

۵- معافیت مالیاتی سرمایه گذاریها

۶- استهلاک و هزینه های ثابت

۷- تصمیمات اختیاری حسابداری

۸- طبقه بندی های حسابداری

[۱] -Ronen & Sadan

۲-Ashari, Koh&Wong

Related articles