۲) مطالعه رفتار در وضعیت طبیعی به جای وضعیت های نظری؛
۳) اهمیت دادن به تجربه؛
۴) مرکزیت دادن به تعبیر و تفسیر در فرایند پژوهش
قوم نگاری: روش قوم نگاری احتمالاً قدیمی ترین و معمولترین رویکرد در پژوهش های کیفی است. با رواج بیشتر روش های کیفی پژوهش، رویکرد قوم نگاری طرفداران بیشتری در این حوزه های علمی پیدا می کند. سرچشمه قوم نگاری در دانش های مردم شناسی و جامعه شناسی است. مطالعه یک گروه از افرادی که الگوهای واحدی آنها را به هم مربوط می سازد نیازمند استفاده از روش قوم نگاری است.
بنابراین، قوم نگاری عبارت از توصیف یک فرهنگ یا گروه و نظام اجتماعی است. شما مطالعات خود را در کجا می خواهید انجام دهید، در مورد چه کسانی می خواهید تحقیق کنید، و چگونه می خواهید به وضعیت و مخاطبان مورد نظر دست یابید. یک روش دیگر برای دسترسی به مخاطبان مورد نظر این است که تحقیق به صورت پنهان صورت گیرد. مشکل اساسی در این مورد عبارت از به کارگیری فریب و ملاحظات اخلاقی است.
پدیدارشناسی: روش های پدیدارشناسی در پی کشف ساختارهای هوشیاری در جریان تجارب انسانی است. یک مطالعه پدیدارشناختی به توصیف معنای تجربه های زنده افراد در مورد مفهوم یا پدیده معین می پردازد. از دیدگاه پدیدارشناختی، محققان پدیدارشناسی روان شناختی در جستجوی ساختار نامتغیر و معنای اصلی تجربه هستند. آنان بر هدفمند بودن هوشیاری افراد، یعنی اینکه تجربه ها هم دارای نمود بیرونی و هم آگاهی درونی، که مبتنی بر حافظه و تصور و معنا است، تأکید می کنند. این محققان تمام پیشداوری های خود را کنار می گذارند، تجارب خود را نادیده می گیرند (که نوعی از بازگشت به علوم طبیعی است)، و در عوض به شهود، تخیل و ساختارهای جهانی برای دستیابی به تصویری درست از تجربه، اتکاء می کنند.
تحقیق در عمل یا اقدام پژوهی: تحقیق در عمل، اساساً بر جنبه های کاربردی پژوهش تأکید دارد. تمرکز این روش بر اقدامات مفید در برخورد با مسائلی است که عملاً در خانه و محیط آموزش و محیط کار رخ میدهد. طرح های تحقیق در عمل به اقدامات نظام یافته از سوی افرادی می پردازد که به جمع آوری اطلاعات برای بهبود بخشی راه های مربوط به اقدامات مناسب در زمینه های خاص زندگی خانوادگی و آموزشی و شغلی دست می زنند. دلایلی که امروزه در مورد اهمیت اقدام پژوهی ارائه می شود از این گونه است که این نوع از تحقیق باعث تقویت گرایش به تغییر در خانه و مدرسه، برانگیختن مشارکت افراد گوناگون در این محیط ها، اختیار دادن به افراد از طریق همکاری در پروژه ها، ترغیب متخصصان مدرسه برای تمرکز بیشتر در عمل تربیتی و ترویج فرایند آزمایش افکار جدید می شود.
تحلیل گفتگو: روش تحلیل گفتگو، یکی از متداولترین رویکردهای پژوهش کیفی است که در دو دهه اخیر رواج یافته است. روش تحلیل گفتگو فقط منحصر به استفاده از یک مجموعه روش های تحلیلی نیست بلکه یک روش بنیادی ارزیابی مجدد در بررسی موضوع های مورد مطالعه است. این روش، رویکردی است که تا حد بسیار زیاد هماهنگ با مکتب فکری مشهور به ساختار گرایی
اجتماعی است که فهم از جهان یا واقعیت ها را، به جای آنکه از نوع جوهرهای ثابت و جهانی به حساب آورد، محصول تعامل تاریخی و فرهنگی و اجتماعی می داند. ساختار گرایی اجتماعی، به جای اندیشیدن به فرایندها و خصوصیات ذهنی، توجه مطالعات روان شناختی را بر فعالیت های فرهنگی و استدلالی متمرکز می سازد.
۳-۲-۳ رویکرد ترکیبی
طرح پژوهشی روش ترکیبی، مجموعه اقداماتی است برای جمع آوری، تحلیل و ترکیب اطلاعات کمّی و کیفی در یک مطالعه واحد به منظور شناخت مسأله تحقیق. این روش، یک رویکرد پژوهشی است که از طریق سنجش هر دو دسته یافته های یک تحقیق کمّی و فرایندهای یک تحقیق کیفی می تواند تصویری پیچیده از یک پدیده ارائه دهد. به بیان دیگر، از این طریق ما قادر هستیم، با جمع آوری و تلفیق یا ادغام انواع متفاوت اطلاعات در مورد یک پدیده معین، پژوهش خود را غنا بخشیم. این بهبود بخشی حاصل ترکیب نقاط قوت یک روش پژوهشی با جوانب محکم روش دیگر و خنثی سازی نقاط ضعف آنها است.
تحقیق ترکیبی تلاش می کند جنبه های عقلائی هر دو دیدگاه را به طور کامل مورد توجه قرار دهد و به یک راه حل میانه و کاربردی برای بسیاری از مشکلات تحقیق دست یابد. روش تحقیق ترکیبی عموماً رویکردی است که تلاش می کند دیدگاه ها، رویکردها و موضع گیری های چندگانه را مدنظر قرار دهد. در تاریخ عقاید و تفکرات نیز به طور مداوم در مقابل هر تز، همیشه یک آنتی تز و سپس سنتز جدیدی گسترش می یابد. بنابراین تحقیق ترکیبی نیز سنتزی است که اندیشه هایی از تحقیق کیفی و کمی را شامل می شود. وقتی یک گزاره از طریق دو یا چند فرایند سنجش مستقل تایید می شود، عدم قطعیت تفاسیر آن به میزان زیادی کاهش می یابد. سطح اعتماد به آن افزایش می یابد، البته این اعتماد با به حداقل رساندن خطا در هر ابزار اندازه گیری بدست می آید.
چنین ترکیبی می تواند بر طرح تحقیق، جمع آوری دادهها و مرحله تجزیه و تحلیل داده ها در جریان تحقیق اثر بگذارد. بعنوان مثال در مرحله طرح تحقیق داده های کمی می توانند به بخش کیفی در مشخص کردن اعضای نمونه کمک زیادی کنند و بالعکس در مرحله طرح تحقیق، داده های کیفی می توانند از طریق گسترش مفهومی و ابزاری به بخش کمی مطالعه کمک کنند. در مرحله جمع آوری داده ها، داده های کمی می توانند در تهیه اطلاعات پایه و اجتناب از سوگیری نخبگان (صرفاً گفتگو با افراد دارای پای

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

گاه برتر) نقش موثری ایفا کند. از طرف دیگر در مرحله جمع آوری داده ها، داده های کیفی می تواند به تسهیل جریان جمع آوری داده کمک کند. در طول مرحله تجزیه و تحلیل داده ها، داده های کمی می توانند برآورد تعمیم پذیری داده های کیفی را آسان نمایند همچنین در طول مرحله تجزیه و تحلیل داده ها، داده های کیفی می توانند نقش موثری در تفسیر، تشریح، توضیح و اعتباردهی به نتایج ایفا کنند.
روش تحقیق ترکیبی به عنوان موثرترین واژه برای توصیف این جنبش بکار می رود. این نکته را باید به خاطر سپرد که کلمه روش باید در وسیعترین معنای آن بکار برده شود. استفاده از کلمه روش در تحقیق ترکیبی به ما اجازه می دهد که مباحث و استراتژی های حول روش جمع آوری داده ها (پرسشنامه، مصاحبه و …) روش های تحقیق (آزمایش، مردم نگاری) مباحث فلسفی مرتبط (هستی شناسی، معرفت شناسی، علت شناسی) در یکدیگر ادغام شوند.
روش تحقیق ترکیبی یک ادغام سیستماتیک از روش های کمی و کیفی در یک مطالعه با هدف کسب یک تصویر کامل و فهم عمیق از یک پدیده می باشد. در تحقیق ترکیبی روش ها باید طوری در یکدیگر ادغام شوند که روش های کمی و کیفی ساختار اولیه و رویه هایشان را بتوانند در شکل ترکیبی بازیابی کنند. روش تحقیق ترکیبی یک طرح تحقیق است که در آن محقق، داده های کمی و کیفی را با هم در یک مطالعه و یا با یک برنامه چند مرحله ای در یک مطالعه ترکیب می کند که شامل مراحل جمع آوری و تحلیل می باشد. روش تحقیق ترکیبی یک نوع تحقیق است که در آن محقق یا گروهی از محققان تحقیق، عناصری از رهیافت های کمی و کیفی تحقیق را با هم ترکیب می کند (استفاده از نقطه نظرات کمی و کیفی، جمع آوری داده ها، تحلیل و تکنیک های استنباط) برای انجام هدف های وسیع تر در گسترده نمودن، عمق بخشیدن به فهم و همکاری محققان با همدیگر.
۳-۲-۳-۱ نقاط قوت روش های ترکیبی
واژگان، تصاویر و روایتها می توانند برای معنا دادن به اعداد به کار روند.
اعداد می توانند برای تدقیق واژگان، تصاویر و روایتها بکار روند.
این شیوه ها از نقاط قوت روش های کمی و کیفی به طور همزمان بهره مند هستند.
می توان به سئوالات گسترده تری به طور کامل تر پاسخ داد زیرا محقق به یک روش یا رهیافت واحد محدود نیست .
محقق می تواند از نقاط قوت یک روش برای فایق آمدن بر نقاط ضعف روش دیگر استفاده کند.
می توان از طریق مقایسه نتایج به دست آمده از طریق دو روش که در مورد یک موضوع به کار رفته اند شواهد محکم تر و بیشتری برای نتیجه گیری کلی فراهم کرد.
با کاربرد این روش ها قدرت تعمیم دهی نتایج افزایش می یابد.
کاربرد همزمان روش های کمی و کیفی دانش کامل تری که برای نظریه و عمل ضروری است، فراهم می کند.
جنبه های مختلف یک پدیده که در صورت کاربرد یک روش واحد مورد غفلت قرار می گرفت.
۳-۲-۳-۲ نقاط ضعف روش های ترکیبی:
برای یک محقق تنها استفاده از دو روش کمی و کیفی به خصوص زمانی که قرار است این دو روش به طور همزمان به کار روند، دشوار است.
محقق بایستی از روش های متعدد آگاهی داشته باشد و بداند چگونه به گونه ای مناسب آنها را ترکیب کند.
هزینه بر است.
وقت گیر است.
امکان سطحی شدن تحقیق وجود دارد.
روش های ترکیبی با مجهز ساختن محقق به ابزارهای روشی لازم، کار او را آسانتر می سازد و به محقق اجازه می دهد ابعاد و جنبه های بیشتری از موضوع مورد مطالعه را ببیند. استفاده از روش های ترکیبی قابلیت افزایش اعتبار یافته های نظری را دارد و می تواند بر عمق و غنای این یافته ها بیافزاید. اما در عین حال کاربرد روش های ترکیبی همیشه سودمند نیست و گاه به جای کاربرد یک روش برای از بین بردن ضعف روش دیگر بهتر است از شیوه های دیگری از همان روش برای از بین بردن ضعف های آن روش استفاده کنیم. همچنین می توان گفت که این روش ها در همه انواع تحقیقات کارآمدی ندارد و بنابراین پیشنهاد این است که با توجه به موضوع و مسأله مورد بررسی بایستی از روش مناسب برای بررسی دقیق و عمیق مسأله مورد نظر بهره گرفت (خاکی، ۱۳۹۱).
در این پژوهش با توجه به ماهیت تحقیق از نوع ترکیبی استفاده شده است.
۳-۳- روش تحقیق:
منظور از« فرآیند»با معنای متداول «روش»است، فرآیند تحقیق اشاره به مجموعهای از گامها ومرحله هائی دارد که پژوهشگر برای رسیدن به پاسخ وراه حل باید یکی پس از دیگری آنها را بردارد تا به پاسخ یا راه حل دست یابد (خاکی، ۱۳۹۱).
روشهای پژوهش در علوم رفتاری را معمولا با توجه به دو ملاک هدف و ماهیت تقسیم بندی می کنند (حافظا،۱۳۸۲).
دسته بندی روش های تحقیق بر اساس هدف:
براساس هدف پژوهش ها به پژوهش های بنیادی و کاربردی تقسیم می شوند. البته زهره سرمد معتقد است پژوهش ها براساس هدف به سه دسته تقسیم می شوند: تحقیق بنیادی، تحقیق کاربردی و تحقیق و توسعه. با عنایت به توضیحات زیر می توان گفت تحقیق و توسعه خود یک نوع تحقیق کاربردی است.
۳-۳-۱ تحقیق بنیادی: پژوهشی است که به کشف ماهیت اشیاء پدیده‌ها و روابط بین متغیرها، اصول، قوانین و ساخت یا آزمایش تئوری‌ها و نظریه‌ها می‌پردازد و به توسعه مرزهای دانش رشته علمی کمک می‌نماید. هدف اساسی این نوع پژوهش تبیین روابط بین پدیده ها، آزمون نظریه ها و افزودن به دانش موجود در یک زمینه خاص است. برای مثال “بررسی رابطه اعتماد و تعهد در روابط صنعتی” یک نمونه تحقیق بنیادی است. سطح گفتمان کلی و انتزاعی در حوزه یک علم است. تحقیق بنیادی می تواند نظری یا تجربی باشد. تحقیق بنیادی نظری از روش‌های استدلال عقلانی و
قیاسی استفاده می‌کند و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام می‌شود. تحقیق بنیادی تجربی از روش‌های استدلال استقرائی استفاده می‌کند و بر پایه روشهای میدانی انجام می‌شود.
۳-۳-۲ تحقیق کاربردی: پژوهشی است که با استفاده از نتایج تحقیقات بنیادی به منظور بهبود و به کمال رساندن رفتارها، روش‌ها، ابزارها، وسایل، تولیدات، ساختارها و الگوهای مورد استفاده جوامع انسانی انجام می‌شود. هدف تحقیق کاربردی توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. در اینجا نیز سطح گفتمان انتزاعی و کلی اما در یک زمینه خاص است. برای مثال “بررسی میزان اعتماد مشتریان به سازمان فرضی” یک نوع تحقیق کاربردی است.