رتبه‌بندی

 تعریف رتبه‌بندی

ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ( 1371) رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي را آراﺳﺘﻦ و ﺑﻪ ردﯾﻒ درآوردن ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮي ﻧﯿﺰ ﺑﺮ اﻧﺘﺨﺎب ﯾﮏ ﮔﺰﯾﻨﻪ از ﺑﯿﻦ ﺗﻌﺪادي ﮔﺰﯾﻨﻪ دﻻﻟﺖ دارد. در ﺑﺴﯿﺎري از ﻣﻮاردﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﺨﺎب ﯾﮏ ﮔﺰﯾﻨﻪ از ﺑﯿﻦ ﺗﻌﺪاد ﻣﺤﺪودي ﮔﺰﯾﻨﻪ (ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮي) ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻣﺮﺗﺐﻧﻤﻮدن آﻧﻬﺎ (رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي) ﺑﺮ ﺣﺴﺐ اوﻟﻮﯾﺖ‌ﻫﺎ و ﻣﺰاﯾﺎي ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﺮ دﯾﮕﺮي اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎي ﺧﺎﺻﯽ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ‌ﺷﻮد. ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻫﺮ ﮔﺰﯾﻨﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺰﯾﻨﻪ دﯾﮕﺮﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه و ﺗﺼﻤﯿﻢ‌ﮔﯿﺮﻧﺪه ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ اﻃﻤﯿﻨﺎن از ﺑﺮﺗﺮي ﻫﺮ ﯾﮏ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﯾﮕﺮياﻧﺘﺨﺎب درﺳﺘﯽ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ. ﺑﻄﻮر ﮐﻠﯽ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﻬﺎن واﻗﻌﯽ ﮐﻪ داراي ﮔﺰﯾﻨﻪ‌ﻫﺎي ﻣﺠﺰا از ﻫﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮﻧﺪه ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺪاد ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ از ﮔﺰﯾﻨﻪﻫﺎ را اﻧﺘﺨﺎب، اوﻟﻮﯾﺖﺑﻨﺪي و رﺗﺒﻪدﻫﯽ ﮐﻨﺪ(شیه و همکاران[1]،2007).ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اراﺋﻪ روﺷﯽ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪرﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮي و اﻧﺘﺨﺎب را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺴﻬﯿﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪو از ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻃﻤﯿﻨﺎن ﺑﺎﻻﺗﺮي ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ، ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ اﺳﺖ.

ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري، ﮐﻪ اﻗﺘﺼﺎد داﻧﺎن آﻧﺮا ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﯽ داﻧﻨﺪ، از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در آن ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ‌ﮔﺬاران و ﻣﺸﺎوران ﻣﺎﻟﯽ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻔﮑﯿﮏ ﺷﺮﮐﺖﻫﺎي ﻣﻮﻓﻖ و ﻧﺎﻣﻮﻓﻖ، ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي ﻣﺎﻟﯽ آﻧﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻮﻓﻖﺗﺮﯾﻦﻫﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﻋﺎﯾﺪ ﺧﻮد ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ. رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي در ﺑﺤﺚ ﻣﺎﻟﯽ در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺰرگ ﻋﻠﻮم اﻗﺘﺼﺎدي، ﻣﺮﺗﺐ ﮐﺮدن ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ، ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮐﺎراﯾﯽ و ﺑﻬﺮه وري ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ.

 

2-2-2- رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي ﺷﺮﮐﺖﻫﺎ

رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ اﺑﺰارﻫﺎي ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿﻌﻒ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻓﺮﺻﺖﻫـﺎ وﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎي ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ ﺑﻪﺷﻤﺎر ﻣﻲآﻳﺪ(ﻗﺪرﺗﻴﺎن ﻛﺎﺷﺎن ، اﻧﻮاري رﺳﺘﻤﻲ ،1383). اﻣﺮوزه ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻣﺠﻠﻪﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن داﺧﻠﻲ وﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ اﻣﺮ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ ﻣﺒﺎدرت ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. اﻳﻦ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪيﻫﺎ ﺑﺎ روشﻫـﺎ و ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎيﻛﻤّﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺪﻓﻲ ﻛﻪ ﻣﺆﺳﺴﻪﻫـﺎي ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه دﻧﺒﺎل ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، اﻧﺠﺎمﻣﻲﮔﻴﺮد. از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ اﻳﻦ ﻣﺆﺳﺴﻪﻫﺎ و ﻣﺠﻠﻪﻫﺎ را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻓـﻮرﺑﺲ، ﻓـﻮرﭼﻦ، ﺑﻴـﺰﻧﺲ وﻳـﻚ، و اﻳﻨﺪاﺳﺘﺮي وﻳﻚ در ﺧﺎرج و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان و ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺻﻨﻌﺘﻲ در داﺧﻞ ﻛﺸﻮر اﺷﺎره ﻛﺮد (اﻧﻮاري رﺳﺘﻤﻲ و ﺧﺘﻦ ﻟﻮ ،1385). رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي ﺷﺮﮐﺖ ها ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮي در ﺟﻬﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺮﺗﺮﯾﻦ ﺷﺮﮐﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﯽﮔﯿﺮد . در ﻧﺘﯿﺠﮥ رﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪي، اوﻟﻮﯾﺖﻫﺎ و ﺑﺮﺗﺮيﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﻟﺬا، ﻣﯽ ﺗﻮان ﻣﻮﻓﻖﺗﺮﯾﻦ ﺷﺮﮐﺖ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮد و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاري درﺳﺘﯽ اﻧﺠﺎم داد. اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺸﮑﻞ اﺻﻠﯽ ﻣﺪﯾﺮان اﻣﺮوزي ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽﺷﻮد، ﻣﻮاﺟﻬﻪ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻣﺤﯿﻄﯽ اﺳﺖ(آگلوپولوس و همکاران[2]،2007). در اﯾﻦ ﻣﯿﺎن ﻧﻬﺎدﻫﺎي اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ﺑﺎ اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ، ﺻﺤﯿﺢ، ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺮﺑﻮط، ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮان را دراﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﯿﻤﺎتﺧﻮدﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﻣﻮﺳﺴﺎت رﺗﺒﻪﺑﻨﺪي‌ﮐﻨﻨﺪه ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎ از اﯾﻦ ﻧﻮع ﻣﻮﺳﺴﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻬﻤﯽ در ﻣﺤﯿﻂ ﺻﻨﻌﺖ اﯾﻔﺎ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ. اﯾﻦ ﻣﻮﺳﺴﺎت از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺮﮐﺖﻫﺎي ﺑﺮﺗﺮ ﺻﻨﻌﺖ، ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ آﻧﻬﺎ را در ﻣﺤﯿﻂ رﻗﺎﺑﺘﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ. اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺗﺎ از ﯾﮏ ﻃﺮف ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎي ﺿﻌﯿﻒ ﺻﻨﻌﺖ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺑﺮﺗﺮﯾﻦ ﻫﺎ ﺗﺸﺨﯿﺺ داده و اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي رﺳﯿﺪن ﺑﻪ آﻧﻬﺎ را ﺗﺪوﯾﻦ ﮐﻨﻨﺪ و از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ، ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎي ﺑﺮﺗﺮ ﺑﺎ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ و اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮﺗﺮي ﺧﻮد را ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﺗﺮ ﮐﻨﻨﺪ. در ﮐﻨﺎر اﯾﻦ ﻣﻮارد، اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت، ﻓﺮﺻﺘﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران در ﺟﻬﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاري ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﻣﺠﻤﻮع اﯾﻦ ﻣﻮارد ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ رﻗﺎﺑﺖ در ﺑﺎزار ﺷﺪه، ﻓﻮاﯾﺪ ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﯽآورد و ﺑﻄﻮرﮐﻠﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﯽﺷﻮد (قلی زاده،1383).

از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻓﻬﺮﺳﺖﻫﺎي رتبه‌بندی ﻣﻲﺗﻮان ﻓﻬﺮﺳﺖ 1000 ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮﺗﺮ[3] که شامل 1000 شرکت بزرگ آمریکایی از نظر درآمدزایی است، را نام برد. رتبه‌بندی این شرکت‌ها بر اساس معیارهای تواناییجذب و نگهداشتنیروی انسانی ماهر، کیفیت مدیریت، مسئولیت پذیری اجتماعی و توجه به محیط زیست ، خلاقیت و نو‌آوری ، کیفیت تولیدات یا خدمات، ، ارزش سرمایه‌گذاری بلند مدت، صحت مالی، استفاده بهینه از منابع و اثربخشی در تجارت جهانی انجام می پذیرد. هم چنین فهرست اس اند پی 500[4] فهرستی از 500 سهام برتر در بازار بورس نیویورک است که جهت مقایسه معاملات و خرید و فروش سهام و جهت ارزیابی عملکرد شرکت‌های بزرگ استفاده می‌شود.

 

 

[1] Shih, Shyur, and Lee

[2] Stamatis Aggelopoulos, G. Menexes, I. Kamenidou

[3]1000Fortune

[4] 500 S&P (Standard & Poor’s)