خصوصی سازی در شرکت مخابرات

هیات وزیران در جلسه مورخ 17 دیماه 1385 بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانه های امور اقتصاد ودارایی و ارتباطات و فناوری اطلاعات و به منظور اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی ، ابلاغیه مقام معظم رهبری در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات، و احکام مندرج در برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و باستناد اصل 138 قانون اساسی نحوه واگذاری شرکت مخابرات به بخش خصوصی را تصویب کرد که این مصوبه حدود 45 روز بعد، جهت اجرا ابلاغ شد.

بر اساس این مصوبه مقرر شد تا شرکت های ارتباطات زیرساخت و فناوری اطلاعات از مخابرات ایران منفک و به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، منتقل و سایر شرکت های مخابراتی به صورت یکپارچه و در قالب واگذاری سهام شرکت مادرتخصصی مخابرات ایران، در فرآیند خصوصی سازی قرار گیرند.
حدود 20 روز پس از ابلاغ مصوبه هیات دولت، یعنی در 28 اسفند ماه سال 85، درخواست پذیرش شرکت مخابرات ایران در بورس، ثبت شد.در مهر ماه سال 1387 ودر نخستین عرضه ، پنج درصد از کل سهام مخابرات برای کشف قیمت وارد تالار بورس اوراق بهادار شد که  این سهام  تنها هشت دقیقه پس از اینکه روی تابلو به نمایش گذاشته شد، به فروش رسید. پس از آن سازمان خصوصي سازي با تكيه بر مصوبه هئيت واگذاري در خصوص فروش بيش از 22.9 ميليارد سهم مخابرات معادل 50 درصد بعلاوه یک سهم، در پنجم مهرماه 88 اقدام به حراج اين تعداد سهم به قيمت پايه هر سهم 340 تومان كرد. در جريان اين مزايده ، دو گروه كنسرسيوم اعتماد مبين و سرمايه گذاري مهر اقتصاد ايراينان ( و در برابر غيبت ناخواسته شركت تعاوني پيشگامان كوير يزد ) به رقابت پرداختند كه با افزايش 9 ريالي هر سهم مخابرات، كنسرسيوم اعتماد مبین[1] برنده اين معامله تاريخي و بي سابقه كشور به ارزش 7.8 هزار ميليارد تومان شد.

اين كنسرسيوم با جلب مشاركت گروه هايي چون بانك سينا،‌ سرمايه گذاري تدبير، شركت سرمايه گذاري ساتا، سرمايه‌گذاري امين اعتماد و چند شركت سهامي عام دیگر در مهلت قانوني 30 روز كاري چك پرداخت 20 درصد وجه نقد معامله مذبور را به نام شركت سپرده گذاري صادر تا قطعيت مهمترين واگذاري تاريخ كشور احراز شود.

هم اکنون شرکت مخابرات ایران ، دارای ۳۰ شرکت فرعی استانی، و مالک شرکت ارتباطات ثابت(آشنای اول) و شرکت ارتباطات سیار(همراه اول) است.(همان منبع)

2-3-4-2. اپراتور دوم (ایرانسل)

در راستای اجرای برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور و در جهت تحقق ماده ۱۲۴ برنامه مذکور و با هدف توسعه ارتباطات و مخابرات از طریق خصوصی‌سازی و سرمایه‌گذاری شرکت های خارجی، وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات در مهرماه ۱۳۸۲ اقدام به برپایی مقدمات برگزاری مزایده اپراتوری دوم تلفن همراه نمود.

پس از انجام تشریفات مزایده و بررسی پیشنهادات شرکت کنندگان، وزارت ارتباطات و فن‌‌‌‌آوری‌‌ اطلاعات در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ کنسرسیوم ایرانسل را به عنوان برنده مزایده اپراتوری دوم تلفن همراه اعلام نمود.

سرانجام پس از تصویب قانون اجازه موافقتنامه پروانه شبکه و خدمات ارتباطات سیار توسط مجلس شورای اسلامی و شورای محترم نگهبان و واریز مبلغ حق لیسانس از طرف ایرانسل در تاریخ ۳ آبان ۱۳۸۴، شرکت خدمات ارتباطی ایرانسل در۶ آذر ۱۳۸۴ موفق به دریافت پروانه شبکه خدمات ارتباطات سیار (GSM) از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گردید. شایان ذکر است، این مجوز در سطح ملی و برای پوشش جغرافیایی کل کشور اعطا گردیده است.

شرکت ایرانسل پس از دریافت مجوز مذکور، مراحل راه اندازی و توسعه شبکه را به انجام رسانده و در۶ شهریور۱۳۸۵(نه ماه پس از دریافت مجوز) بهره برداری آزمایشی از شبکه را آغاز و در ۲۹مهر ۱۳۸۵ به صورت رسمی در شهرهای تهران، مشهد و تبریز افتتاح گردید.

شبکه ایرانسل نسل پیشرفته ای ازسیستم GSM را در اختیار مشترکین قرار می دهد تا مشترکین قادر به استفاده از سرویس های نسل75/2(EDGE) باشند. نسل پیشرفته GPRS به مشترکین ایرانسل امکان می دهد که از طریق تلفن همراه به شبکه اینترنت و یا شبکه های مشابه با سرعت بالا دسترسی داشته باشند و همچنین امکان ارسال و دریافت صوت، تصویر و متن های با حجم بالا را میسر می سازد.(www.irancell.ir)

3-3-4-2. اپراتور سوم (رایتل)

سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، پروانه اپراتور سوم تلفن همراه، را در اردیبهشت ماه ۱۳۸۹ به شرکت تأمین تله‌کام وابسته به شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) اعطاء کرد.
در آن زمان اپراتور سوم موظف به آغاز عرضه تجاری سیم‌کارت‌های نسل سوم از اسفندماه ۱۳۹۰ شد که با تاخیر  هم اکنون این اپراتور بیشتر شهرهای کشور را تحت پوشش دارد.  این شرکت سیم کارت های نسل سوم را با نام تجاری رایتل (به انگلیسی: RighTel) ارایه میکند. رایتل از دو کلمه رایت (right) به معنای ” راستی ، درستی ، صحت و سلامت ” و تل (tel) تشکیل شده که به صورت اختصار (RighTel)نوشته می شود . جدیدترین نسخه شبکه نسل سوم (HSPA+ ) که در اختیار شرکت خدمات ارتباطی رایتل است با نام 3.75G شناخته می‌شود که امکان سرعت دانلود تا 21 مگا بیت بر ثانیه و سرعت آپلود تا 5.7 مگابیت بر ثانیه را فراهم می‌کند.(www.orightel.com)

5-2. مروری بر تحقیقات انجام شده

1-5-2. مقدمه

برای تحقیق پیرامون یک موضوع، بررسی تحقیقات مشابه که توسط دیگران انجام گرفته است از اهمیت بالایی برخوردار است. این موضوع همانند راهگشایی، پژوهشگر  را قادر می سازد تا با بهره برداری از نقاط قوت کارهای گذشته در جهت رفع نارسائی ها وضعفهای احتمالی آنها تلاش نماید.

با توجه به خروج صنعت تلفن همراه ایران از انحصار دولت در سالهای اخیر(آبان 88) و نوپا بودن عرصه رقابت جذب مشتری در حوزه ارتباطات تلفن همراه ، اکثر مطالعات ، بررسی ها و تحقیقات انجام شده متعلق به محققان و سازمانهای خارجی می باشد که در ادامه به تعدادی از تحقیقات انجام شده در داخل و خارج کشور اشاره می کنیم.

2-5-2. مروری بر تحقیقات انجام شده در ایران

1-2-5-2. تحلیل اهمیت عملکرد ویژگی های خدمت برپایه بخش بندی مشتریان با رویکرد داده کاوی (پژوهش در بازار خدمات تلفن همراه استان یزد، سید یعقوب حسینی و همکاران -1391)

در این تحقیق ابتدا ابعاد کیفیت خدمات مختص صنعت تلفن همراه شامل (کیفیت شبکه، ارزش افزوده، تعرفه های پرداخت، شایستگی کارکنان، خدمات مشتری) شناسایی شدند. سپس با مدل کردن آن از طریق تحلیل اهمیت-عملکرد (این تحلیل ابزاری است برای ارزیابی موقعیت رقابتی سازمان ، شناسایی فرصت­های پیشرفت و طراحی استراتژی های بازاریابی و خدمات هدفمند) خدمات برپایه نیازها و انتظارات مشتری اولویت بندی و نقاط قوت و ضعف سازمان در بازار شناسایی و بر مبنای نتایج حاصله پیشنهادهای زیر با توجه به  بخش بندی بازار بر مبنای ویژگی های جمعیت شناختی به مدیران سازمانها ارائه شد:

-بیشتر مشتریان بازار با درآمد کمتر از پانصد هزار و یشتر از یک میلیون تومان متعلق به اپراتور همراه اول بوده که در این دو بخش ویژگی های خدمت شامل “شایستگی کارکنان”،”خدمات مشتری”و “ارزش افزوده” مهمترین عوامل نارضایتی آنها است. در نتیجه به مدیران این سازمان پیشنهاد میشود با سرمابه گذاری بر این ویژگی­ها نقاط ضعف را برطرف و وفاداری مشتریان خود را افزایش دهند. همچنین به اپراتور رقیب پیشنهاد میشود از طریق ارائه خدمات با کیفیت بالا در این ویژگی ها مشتریان را جذب کنند.

بیشتر مشتریان بازار با درآمد متوسط پانصد تا یک میلیون تومان متعلق به اپراتور ایرانسل بوده که در این بخش ویژگی های خدمت شامل “دقت در صدور صورتحساب” و”خدمات مشتری” از نقاط ضعف اپراتور مربوطه می باشد.

 

[1] کنسرسیوم توسعه اعتمادمبین از سه شرکت ثبت شده در استان های تهران و خراسان با عقد قرارداد مشارکتی با نسبت های شرکت گسترش الکترونیک مبین ایران 46 درصد، شرکت توسعه اعتماد مبین 46 درصد و شرکت شهریار مهستان به نسبت هشت درصد تشکیل شده است.