تئوری بازارهای کارا بدان معنی است که بازار در برابر اطلاعات جدید به سرعت واکنش نشان خواهد داد. مساله مهم این است که بدانیم در چه زمانی برای نخستین بار خبر سود خالص گزارش شده سال جاری به آگاهی همگان میرسد. اگر پژوهشگران درصدد تعیین اثر این خبر در حجم معامله و قیمت سهام باشد، حتی اگر چند روز پس از این خبر دست به تحقیق بزند بسیار دیر شده است چون نمیتوان هیچ اثر ناشی از آن را مشاهده کرد. پژوهشگران برای حل این مسئله در صدد برآمدند ازتاریخی که سودخالص در رسانههای مالی، مانند وال استریت ژورنال اعلام و گزارش شده است، استفاده کنند. اگرقرار باشد بازار کارا واکنش نشان دهد، آن باید از یک دریچه کوچک، در دوره چند روزه مربوط به این تاریخ چنین واکنشی را نشان میدهد (ثقفی،۱۳۸۳،ص۷).
معمولا خبرخوب یا بد در سود خالص گزارش شده را نسبت به آنچه مورد انتظار سرمایه گذاران است مورد ارزیابی قرار می دهند.اگر سود گزارش شده به میزان انتظار سرمایه گذاران باشد به ندرت امکان دارد این سود دارای مقدار زیادی اطلاعات باشد و ممکن است سرمایه گذران بر مبنای اطلاعات پیشین در باورهای خود تجدید نظر کنند ولی اگر سود گزارش شده بیش از انتظار باشد این خبر خوب باعث تجدید نظر مثبت در باورهای سرمایه گذاران می شود.(چانی و چتر ۱۹۹۳،ص۵۰)
همیشه رویدادهای گوناگونی به وجود میآید که بر حجم معاملات، برروی سهام وقیمت آن اثر میگذارد. این بدان معنی است که نمیتوان، به راحتی از واکنش بازار نسبت به سود خالص اعلام شده آگاه گردید. برای مثال فرض کنید شرکتی سود خالص خود را گزارش نموده و این سود حاوی خبرهای خوب است و همزمان با آن دولت یک چنین اعلامیه ای بر قیمت تمامی اوراق بهادار اثر بگذارد و آن هم به نوبه خود، اثر ناشی از قیمت مربوط به خبر اعلام سودخالص شرکت را تحت الشعاع قرار دهد.از این رو روش مطلوب این است که عوامل اثرگذار موجود در کل بازار بر بازده سهام را از یکدیگر تفکیک نماییم (چانی و چتر ۱۹۹۳،ص۵۱).
۲-۱۱) ضریب واکنش سود
مطالعات گسترده ای بر روی چگونگی تصمیمگیری در سرمایه گذاری و تامین مالی صورت گرفته است و فاکتورها و نسبتهای مختلفی که میتوانند این تصمیم گیری را تحت تاثیر قرار دهند، توسط محققان مختلف، شناسایی و ارزیابی شده است. یکی از پارامترهایی که منطقا تاثیر مستقیمی برمیزان بازدهی سهام دارد، سود یا درآمد شرکت ها است.تاکنون مطالعات زیادی در خصوص واکنش های سهامداران به سود شرکتها در بازارهای سرمایه صورت گرفته است.
درتحقیق بال و بروان، بازده اوراق بهادار غیرمنتظره بورس اوراق بهادارشناسایی شده، میانگین بود، یعنی آنها نشان دادند که به طور متوسط شرکتهای با اخبار خوب دارای بازده غیرمنتظره مثبت و برای شرکتهای با اخبار بد، دارای بازده غیرمنتظره منفی میباشد.
البته یک میانگین میتواند انحراف زیادی از حد متوسط را بپوشاند، لذا احتمالابازده غیرمنتظره برخی شرکتها بیشتر ازحد متوسط و برخی زیرحد متوسط است. این موضوع باعث ایجاد سوال میشود که چرا بازار به اخبارخوب و بد برخی شرکتها نسبت به برخی از شرکتهای دیگر واکنش بیشتری نشان میدهد. اگر پاسخ این سوال را بتوان پیدا کرد، حسابداران میتوانند فهم و درک خود در مورد اینکه چرا اطلاعات حسابداری میتوانند برای سرمایه گذاران مفید باشند، بهبود بخشد. این در ابتدا میتواند باعث حرکت به سوی تهیه اطلاعات بسیارسودمندمالی شود. نتیجه اینکه یکی از مهمترین راهنماییهایی که در تحقیقات تجربی حسابداری مالی زمانی که تحقیق بال و بروان انجام شده است، شناخت و توضیح در مورد واکنشهای مختلف بازار به اطلاعات سود است. این موضوع، تحقیق ضریب واکنش سود نامیده می شود. ضریب واکنش سود، بازده غیرمنتظره بازار را در واکنش به اجزای غیرمنتظره سود گزارش شده توسط شرکت اندازه گیری میکند (اسکات[۵۱]،۲۰۰۳، ص ۲۵۵).
تحقیقات روش شناسی بازار سرمایه کلیه حوزههای تحقیقاتی درباره بازار سرمایه را سهولت میبخشد. یکی ازجریانهای اصلی تحقیقات روششناسی که سبب تسهیل تحقیقات بازارسرمایه میشود، تحقیقات مربوط به ضریب واکنش سود است. در واقع انگیزه اصلی برای تحقیقات ضریب واکنش سود از کاربرد بالقوهی آن در تحلیلهای ارزشگذاری بنیادی و نیز تسهیل طراحی آزمونهای قویتری درباره فرضیات قراردادی، فرضیات هزینه سیاسی و فرضیه علامت دهی ناشی میشود (کوتاری[۵۲]، ۲۰۰۱ ).
تعاریف متفاوتی برای ضریب واکنش سود ارائه شده، به گونه ای که بعضی از محققین، واکنش را نسبت به سود و بعضی واکنش را نسبت به سود غیرمنتظره تعریف کرده اند. برخی از تعاریف عبارتند از:
ضریب واکنش سود، حساسیت بازار به اعلان سود را به وسیله ضریب شیب رگرسیون بین بازده های غیرعادی و سود های غیرمنتظره، اندازه گیری میکند (اسکات،۲۰۰۳).
کالینز[۵۳](۱۹۸۹) ضریب واکنش سود را تخمینی از تغییر در قیمت سهام یک شرکت با توجه به اطلاعات ارائه شده دراعلام سود شرکت تعریف میکند (۲۰۱۴، O.OKOLiel).
پنمن، ۱۹۹۲)[۵۴] ) ضریب واکنش سود را ضریب متغیر سود در رگرسیون بازده و سود میداند.
اریف[۵۵] و همکاران(۲۰۱۳) ضریب واکنش سود را ضریب متغیر سود غیرمنتظره در رگرسیون تغییر قیمت و سود غیرمنتظره تعریف میکند.
بسیاری از مطالعات انجام شده با استفاده از مدل رگرسیون ارتباط بازدهی را به عنوان متغیر وابسته با سود به عنوان متغیر مستقل مورد

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

بررسی قرار داده اند. نتایج مطالعاتی که بر روی ارتباط بین بازدهی با سود شرکتها انجام شده است ضریب مشخصی را در بررسی رگرسیون سود غیرمنتظره سالانه به عنوان متغیر مستقل وبازدهی غیرعادی به عنوان متغیر وابسته معرفی میکنند. نتایج این تحقیقات حاکی ازآن است که رگرسیون مذکور دارای شیب مشخصی در رابطه خطی زیر می باشد:
(۲-۱) Ri=a +b (Ei) +ei
که درآن Ri نشان دهنده بازدهی و Ei نشان دهنده سود و eنشان دهنده عامل توزیع رندوم است. دراین رابطه خطی، شیب منحنی و یا ضریب متغیر مستقل که با bنشان داده شده است، ضریب واکنش سود نامیده میشود(فان و نصیر۲۰۰۸) ضریب واکنش سود در برخی ازمطالعات به عنوان مثال در مطالعات پنمن(۱۹۹۲) به عنوان ضریب ثابت در منحنی رگرسیون بازدهی به عنوان تابعی از سود مورد استفاده قرارگرفته است، اما این فاکتور اغلب مواقع به ضریب ثابت در رگرسیون بازدهی غیر منتظره برحسب سود غیرمنتظره اطلاق می شود. همانطور که ملاحظه میشود، مدلهای اخیر تلاش کرده اند که ارتباطات بین سود غیرمنتظره و بازدهی غیرمنتظره را مورد بررسی قرار دهند که به طور کلی سطح پیچیدهتری از تحلیل را نسبت به بررسی سود صرف به بازدهی صرف تشکیل میدهد(وکیلیفر وهمکاران،۱۳۹۱،ص۳)
تعریف ضریب واکنش سود به روش اخیر، این مزیت را دارد که بررسی رفتارعملی ضریب واکنش سود براساس محتوای غنی تری از تئوری قابل انجام خواهد بود. درغیر این صورت، ضریب واکنش سود تنها در بستر رویکردی بسیار ساده و ابتدایی از واکنش بازار مورد ارزیابی قرار میگرفت(کیم و ویلت[۵۶] ، ۲۰۰۶).
۲-۱۱-۱) سود غیر منتظره
منظور از سود غیر منتظره عبارت است ازتفاوت بین سودواقعی هرسهم و سود پیش بینی شده آن سهم. لو وتیاگاراجان و همچنین هالیوال و همکارانش در پژوهشهای خود پیرامون ضریب واکنش سود، برای محاسبه سود غیرمنتظره از تفاوت سود هر سهم سال جاری و سود هر سهم سال قبل استفاده کردند.
در این پژوهش نیز جهت محاسبه سودغیرمنتظره از این رویکردبه صورت زیراستفاده شده است :
(۲-۲)
UEi,t =
: UEi,t سود غیرمنتظره سهم شرکت در سالt
:EPSt سود هر سهم در سال جاری
EPEt-1 : سود هرسهم درسال گذشته
بال وبراون(۱۹۶۸) باتوجه تحقیقات خویش پیشنهادنموده اند که سودغیرمنتظره به دوروش محاسبه شود. اولین روش استفاده ازتغییر در سودآوری بود. چنانچه سودها جایگزین مناسبی برای جریانهای نقدی باشند، این مسأله بروجود ارتباط بین نرخ بازده داخلی غیرعادی وتغییرات درجریان نقدی صحه میگذارد.ضمنا ًفرض میشود که جریان سود یک فرایند شرطی است، یعنی انتظار میرود که سود سال آینده مانند سود امسال باشد.
دومین روش برای محاسبه سود غیرمنتظره عبارتست ازتغییر در سود پس ازکنار گذاشتن اثرتغییر در شاخص بازار سود است. تغییردرسودآوری بازار در دوره زمانی(t) فرمول زیر بدست میآید:
M= M_ Mt-1 
(۲-۳)
که درآن(Mt ) شاخص بازار سود برای دوره زمانی (t) است.
بال و بروان در این مورد تحقیق کردند که آیا تغییر در سود خالص، در دورههای متوالی به یکدیگر وابستهاند یا خیر و به این نتیجه رسیدند که این تغییرات در دورههای متوالی به یکدیگر وابستگی ندارند. این بدان معنی است که سود خالص گشت تصادفی دارد، به ویژه نوعی خاصی از مارتین گیل است (یعنی با فرض مشخص بودن ارزش پیشین و کنونی، انتظار براین است که ارزش آینده برابر با ارزش جاری باشد) که میتوان پارامترها را محاسبه کرد، سودخالص غیرمنتظره را پیش بینی نمود و این پیشبینیها بیش ازحد دقیق خواهند بود، زیرا انها دادههایی استفاده میکنند که در زمان شکل گیری انتظارات بازار(درمورد سود خالص) در دسترس نبودند. دقت یا صحت بیشتر باعث خطا در برآورد یا محاسبه سودخالص غیر منتظره خواهد شد.
چانی وچتر سود غیرمنتظره را ازطریق فرمول زیرمحاسبه نمودند:
UEi,t =
(۲-۴)
: UEسودغیرمنتظره
: EPSسود هر سهم
: PEPS سودهرسهم پیش بینی شده
درحقیقت ازدیدگاه آقای بامبرسود غیرمنتظره تفاوت بین سود واقعی وسود بودجه شده(پیش بینی شده) هرسهم میباشد (چانی وجتر، ١٩٩٣،ص۵۴).