روانشناسی در مورد اثرات دارو درمانی بر اساس سن (نوجوانی و بزرگسالی )

نوجوانان و بزرگسالان دارای مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی ممکنه بیش فعال نشون ندن اما ممکنه هنوز مشکل قابل توجه این در تمرکزکردن روی تکالیف و کنترل تکانشا داشته باشن. با اینکه دارو ممکنه کمک کنه، اما این افراد نیازمند محیط شدیدا ساخت یافته هستن. مشاوره ای که بر اصلاح رفتار تاکید می ورزد ممکنه به طور زیادی به درد بخور باشه. این که به طور علنی با افراد دارای مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی در مورد نواحی قوت و نواحی رقابت زا گفتگو کنیم، شایدً در این برهه از زندگی بیشترین فایده رو واسه اونا دربرخواهد داشت. این گفتگو وقتی بیشترین اثر رو داره که هر دوی اعضای بزرگسال خونواده، مثل همسر و دکتر اون رو به کار ببندند. اینجور صحبت ای ممکنه سخت باشه اما با تمرین آسون تر می شه، مخصوصا وقتی که واسه پیشرفت زندگی افراد درگیر باشه. افراد دارای مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی در هر سن با رقابت های مهمی مواجه می شن. درحالی که رفتارای بزرگسالان دارای این مشکل ممکنه تا حدودی متفاوت از رفتارای کودکان دارای این مشکل به نظر برسه، اما شباهت هایی هست و مشکلات قابل توجه ای سرجای خود باقی می موند. در مورد این وضعیت اسرار زیادی باید گشوده شه، اما پیشرفت واقعی در درمان الان در حال رخ دادنه.

مشکلات

۲-۱۸-۲- مداخلات روانی- اجتماعی[۱۰]

روش های کلی مداخلات روانی-اجتماعی عبارت ان از: مداخلات روانی درمانی فردی در کودک گرفتار به این مشکل، مداخلات مهارت های تحصیلی و در آخر، رویکردهای خانوادگی در جهت تغییر الگوی رفتار ایذایی کودک (وینر،۲۰۰۳). بقیه مداخلات عبارت ان از: آموزش روانی خونواده[۱۱]، مدیریت اتفاق احتمالی (واقعه ضمنی)[۱۲]، رفتار درمانی شناختی، آموزش مهارت های اجتماعی و در آخر مداخلات کلاس درس (لویس،۲۰۰۳). این وسط، سودمندی آموزش والدین، مداخلات کلاسی، مدیریت واقعه ضمنی، رفتار درمانی و تازگیاً آموزش مهارت های اجتماعی در کارآزماییای بالینی اثبات شده ان (کاپلان و سادوک،۲۰۰۵؛ لویس،۲۰۰۳). با اینکه در مقایسه با دارودرمانی، سودمندی آموزش والدین کمتره (کاپلان و سادوک،۲۰۰۵).

پس، با ترکیب این دو روش می توان مشکلات کاربرد هر کدوم از این درمانا به تنهایی رو (مشکلات جانبی داروها و از دست دادن اثر درازمدت رفتاردرمانیا) کم کرد. البته نیاز به یادآوریه که اون طور که هر کدوم از این درمانا ادامه پیدا نکنن، اثر اضافه درمان ترکیبی هم موندگاری پیدا نمیکنه (پله ام،۱۹۹۳) نشون داده که به کار گیری مداخلات روانی-اجتماعی باعث می شه تا دوزهای پایین تر دارو، اثرات درمانی مشابه با دوزهای بالاتر دارو به تنهایی رو داشته باشن (تیتر،۱۹۹۸). و اما در خونواده، والدین کودکان گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی، بیشتر در مورد کنترل موفق رفتار کودک با مشکل مواجه هستن (کاپلان و سادوک،۲۰۰۳). اینجوری، روابط والدین با کودک گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی بیشتر منفی و پر از شکست و محرومیته. البته این از روی اجبارً به این معنی نیس که والدین از مهارت های پرورش بچه بی بهره ان، چراکه روابط اونا با بقیه خواهران و برادرانی که گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی نیستن، مناسب تر و مثبته. پس، ممکنه این کودک گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی باشه که نیازمند مهارت های پرورش بچه خاصه (وینر،۲۰۰۳).

حالا خوبیش اینه، اکثریت والدین از بی فایده بودن چگونگی برخوردشان با کودک آگاه هستن و علاقه مند آموختن مهارت های جدید می باشن (لویس،۲۰۰۳). رویکردهای آموزش والدین، حتی وقتی که تشخیص مشکلات سلوک و نافرمانی مقابله جویانه مطرح نیس هم واسه والدین کودکان گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی به کار می روند، چراکه این کودکان بیشتر دچار مشکلات رفتاری هستن که هدف درمانی این برنامه ها رو تشکیل میدن (تیتر،۱۹۹۸).

یه هدف درمان واسه کمک به والدین کودکان گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی تاکید روی این نکته س که کودک عمداً علائم مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی رو نشون نمی دهد (کاپلان و سادوک،۲۰۰۳) و هم در همه این کودکان، بقیه رفتارای ایذایی مثل خشونت و قانون شکنی از قصد و هنجارشکنی های اجتماعی عامدانه دیده نمی شه (وینر،۲۰۰۳). در نتیجه، این کودکان هنوزم توان قبول مسئولیت جهت برآورده ساختن انتظارات منطقی رو دارن. علاوه بر این، والدین باید خبردار شن که بر خلاف همه مشکلات موجود، همه این کودکان با تکالیف نرمال رشد و رشد از جمله ایجاد احترام به نفس و پیدا کردن احساس تسلط مواجه هستن. پس، کودکان گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی از معاف شدن از شرایط، انتظارات و برنامه های مشابه مناسب واسه بقیه کودکان، نفعی نمی برند. در همین  جهت، آموزش والدین یه وجه مکمل دخالت های روان درمانی واسه مشکل مشکل توجه/ بیش فعالیه و قسمت کلی اون، بر اساس کمک به والدین دریافتن دخالت های رفتاری قابل استفاده و به درد بخور توأم با تقویت مثبت می باشه که هم رفتارای اجتماعی و هم تحصیلی کودک رو هدف بذارن (کاپلان و سادوک،۲۰۰۳).
روان درمانی

برنامه های بسیاری در مورد آموزش والدین وجود دارن که هر کدوم از نظر فلسفه، روش و تاثیر با بقیه فرق داره (به نقل از خوشابی و همکاران،۱۳۸۱). در همین زمینه، برنامه گروهی پرورش بچه مثبت[۱۳]، یه برنامه گروهی دخالت رفتاری در تعاملات خانواده س که هدف اون پیشگیری و درمان مشکلات شدید رفتاری، هیجانی و تکاملی از راه پیشرفت آگاهی، مهارت های پرورش بچه و عزت نفس والدین و هم آموزش حل مسئله می باشه. به عنوان یه روش منحصربه فرد، نیازای خاص کودکان گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی و خونواده های اونا رو مرتفع می سازه (ترنر و همکاران،۲۰۰۲). اون طور که با تقویت پیوند والدین با کودک از راه کاهش مهارت های پرورش بچه به درد نخور و افزایش دخالت استادانه و هدفدار والدین در موقعیت های بالقوه اختلاف آمیز، عزت نفس شکننده کودک گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی رو بهبود می بخشه (وینر،۲۰۰۳).

از این دید، گروه درمانی والدین بیشتر مؤثرتره چون که پذیرش و پشتیبانی گروه رو دربردارد، با اینکه، بیشتر لازمه تا روش ها و راهکارهای آموخته شده در جمع، بازم در جلسات تکی با والدین، مورد تاکید و تقویت قرار گیرند تا امکان کاربرد مؤثر اونا در منزل جفت و جور شه. این وسط، والدین گرفتار به مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی واسه شرکت تو یه اینجور برنامه این با مشکل مواجه می شن مگه این که درمان شن چون که اونا بیشتر می تونن در مورد مهارت های سازماندهی، توجه به جزییات، پیگیری مطالب و پیوستگی و اراده قوی در پیش بردن کارها دچار مشکل باشن (کاپلان و سادوک،۲۰۰۵؛ لویس،۲۰۰۳).

برنامه پرورش بچه مثبت یه نوع دخالت رفتاری خانوادگی می باشه که براساس اصول آموزش اجتماعی (مثلا پترسون،۱۹۸۲)[۱۴] پایه ریزی شده با اینکه در سطح پنجم یا سنگین تر[۱۵] برنامه که عوامل خطر خانوادگی دیگری هم چون اختلافات ارتباطی، مشکلات خلقی و سطوح بالای استرس منظور شده ان، از درمان شناختی-رفتاری[۱۶] هم استفاده می شه. علاوه بر این، برداشت هایی هم از موشکافی رفتار عملی، تحقیق در مورد رشد و تکامل کودک و سایکوپاتولوژی تکاملی، الگوهای اجتماعی پردازش اطلاعات و در آخر، اصول بهداشت عمومی به عمل آمده. پرورش بچه مثبت، راه حلی[۱۷] تربیتی با هدف پیشبرد رشد و تکامل کودک و مدیریت رفتار اون به روشی سازنده و غیرمضره (ساندرز،۱۹۸۲؛ به نقل از ترنر و همکاران،۲۰۰۲).

راه حل

برنامه پرورش بچه مثبت یه سیستم چندسطحی از دخالت خانوادگیه که شامل پنج سطح از مداخلاتیه که استواری[۱۸]  زیادی دارن. این مداخلات شامل یه اطلاع رسانی عمومی از راه رسانه های گروهی واسه تموم والدین، دو سطح از مشاوره های کوتاه در سرویس مراقبت اولیه واسه مشکلات حفیف رفتاری و دو برنامه قوی تر آموزش والدین و دخالت خانوادگی واسه کودکان در خطر واسه مشکلات رفتاری شدیدتر می باشه. برنامه واسه یکی بودن قوت دخالت با نیازای هر خونواده خاص از راه های ارائه انعطاف پذیری هم چون جلسات تکی چهره به چهره، گروهی، مشاوره تلفنی و برنامه های خودراهبردی[۱۹] استفاده می کنن (ترنر و همکاران،۲۰۰۲).

برنامه گروهی پرورش بچه مثبت یکی از پنج سطح دخالت خانوادگیه که مخصوصا به عنوان دخالت زودرس[۲۰] واسه والدین کودکانی (۲ تا ۱۲ ساله) به کار می رود که الان دچار و یا در خطر پیدایش مشکلات رفتاری و عاطفی هستن. با اینکه، این روش به شکل روش عمومی تقویت پرورش بچه طراحی شده و هر پدر و مادر علاقمندی می تونه از اون بهره مند شه اما، هدف این برنامه پیشگیری از مشکلات شدید رفتاری، هیجانی و تکاملی از راه افزایش آگاهی، مهارت، تعهد و اطمینان والدین می باشه. دلیل منطقی واسه سطح بندی این برنامه، وجود سطوح متفاوت مشکل در کارکرد و رفتار کودکان ونیز نیازای جورواجور والدین اونا (از نظر نوع، شدت و راه مساعدت) می باشه، اون طور که این برنامه دست کم، سطح کافی از پشتیبانی لازم والدین رو (در خیلی از موارد در حد سطوح ۱و۲) در اختیار اونا قرار می دهد. علاوه بر این، در طراحی این برنامه به بیشترین حد رسوندن کارآیی، محدود کردن هزینه، جلوگیری از اسراف و خدمات دهی زیادتر از اندازه و اطمینان از دسترسی گسترده به اون در سطح جامعه هم منظور شده (ترنر و همکاران،۲۰۰۲).

این روش برگرفته از یه برنامه تحقیقاتی بالینی می باشه (ساندرز،۱۹۹۶؛ ساندرز و همکاران،۲۰۰۰) و بر پنج اصل پرورش بچه مثبت پایه ریزی شده (اطمینان از محیطی امن و جذاب، خلق محیط آموزشی مثبت، کاربرد انضباط قاطعانه، وجود انتظارات واقع گرایانه، مراقبت از خود به عنوان یه والد). اینجوری، این برنامه شامل نتیجه های مثبت رشد و تکامل و سلامت روانی کودکان می باشه. بنا به تحقیقات تجربی گسترده، کارآیی این روش اثبات شده. اون طور که، از قوی ترین پشتوانه تجربی در میان مداخلات پیشگیرانه و درمانی استفاده شده در کودکان برخودارد می باشه (کازین ۱۹۸۷؛ ساندرز۱۹۹۶؛ تیلور و بیگلان۱۹۹۸؛ وبستر-استراتون و هاموند ۱۹۹۷) و خیلی از اصول و روش های اون به طور موفقیت آمیزی در برنامه های دخالتی واسه کودکان با تشخیص بالینی مشکلات شدید رفتاری مخصوصا کودکان گرفتار به مشکل بی توجهی-مقابله جویانه، مشکل سلوک و در آخر مشکل مشکل توجه/بیش فعالی به کار رفته (ترنر و همکاران،۲۰۰۲).

این برنامه رو می توان به اشکال جورواجور و با بهره گرفتن از حرف جور واجور پزشکی[۲۱] استفاده کرد. این وسط، برنامه گروهی پرورش بچه مثبت (یا سطح چهارم برنامه) در ۸جلسه برگزار می شه و به طور ایده آل، از گروه های ۱۲-۱۰ نفره از والدین تشکیل می شه. چون که مشکل کلی در گروه های بزرگ، محال بودن تطبیق برنامه با نیازای منحصر به فرد هر کدوم از والدین و هم نظارت بر تمرین مهارت های آموخته شده می باشه. این تمرینا، جز مکمل پروسه فعالی آموزشی گروه حساب می شن. علاوه بر این، در عمل، بخش بزرگ شرکت کنندگان در گروه رو، شایدً مادران تشکیل میدن، مخصوصا اگه جلسات درزمان روز برگزار شن (ترنر و همکاران،۲۰۰۲).

در سرتاسر برنامه، یکی از والدین یا هر دوی اونا فعالانه مشارکت می کنن. این برنامه شامل جلسات گروهیه که شامل آموزشی رو از راه مشاهده، بحث، تمرین و بازخورد[۲۲] در اختیار والدین قرار می دهد. اون طور که، والدین یاد می گیرن که مهارت های خاص پرورش بچه ارائه شده در این برنامه که سرچشمه گرفته از تحقیقات معاصر در مورد روش های مؤثر تربیتیه رو واسه طیف بزرگی از رفتارای هدف[۲۳] (چه در خونه و چه در سطح جامعه) مورد استفاده قرار بدن. علاوه بر این، والدین یاد می گیرن تا این مهارت ها رو با انعطاف پذیری موقعیت های جور واجور مراقبت از کودک گرفتار و هم بقیه کودکان خونواده، گسترش و یا با اونا مطابقت بدن. اینجوری، با پیدایش ظرفیت خودتنظیمی[۲۴] در والدین، به عنوان یه مهارت اصلی، اونا به حلالان مشکل[۲۵] مستقلی واسه کودک تبدیل می شن. در نتیجه، حلقه در حال افزایش منفی تعاملات کودک- والدین شکسته می شه (ساندرز و دادز،۱۹۸۲). این مهارت ها رو می توان به چهار گروه کلی: مهارت های تقویت روابط کودک و والدین، تشویق رفتارای پسندیده، آموزش رفتار و مهارت های جدید به کودک و آخرسر، کنترل بدرفتاری ایشون طبقه بندی کرد. درضمن، از پخش فیلم های ویدئویی هم جهت آشنایی با مهارت های پرورش بچه استفاده می شه. بعد، این مهارت های آموزش داده شده در گروه های کوچیک تمرین می شن. پس از این تمرین، والدین، در محیطی پر از پشتیبانی عاطفی، انتقادات سازنده ای رو از طرف گروه، درباره چگونگی کاربرد مهارت های آموخته شده اشان، دریافت می کنن. در بین جلسات هم والدین جهت تحکیم آموخته هاشون تکالیف خونگی رو تکمیل می کنن. بعد جلسات گروهی، تماس های تلفنی که جهت پیگیری انجام می شن، پشتیبانی بیشتری رو واسه والدین جفت و جور می سازند. این مشارکت گروهی والدین فواید بسیاری به دنبال داره من جمله دریافت پشتیبانی، دوستی و بازخوردهای سازنده از والدین دیگه. ، این مشارکت گروهی وقتیه واسه والدین تا تجارب پرورش بچه خود رو از راه تعامل با اعضا گروه کاهش[۲۶] سازند (ترنر و همکاران،۲۰۰۲).

این برنامه به والدین راهبردهای عملی و مؤثر پرورش مهارت های اجتماعی و زبون کودک ؛ خودتنظیمی هیجانی؛ استقلال و توانایی حل مسئله رو می آموزد. رسیدن به این مهارت ها هم دلیل ارتقای هماهنگی خانوادگی، کاهش اختلاف کودک و والدین، پیشرفت روابط موفقیت آمیز با همسالان و آماده سازی کودک جهت کامیابی تحصیلی می شه(ترنر و همکاران،۲۰۰۲). از طرف دیگه، این برنامه دارای وجود شاخصی از نظر انعطاف پذیری نسبت به اهداف خاص والدین و شرایط خانوادگی اونا، مختلفی راه های ارائه اونا، کاربرد چند حرفه ای ای از اون و درآخر، دقیق شدن و فوکوس کردن بر خودتنظیمی و گسترش مهارت های پرورش بچه در همه سطوح دخالت می باشه (ترنر و همکاران،۲۰۰۲). ، (ساندرز و همکاران،۲۰۰۳) این برنامه رو کوتاه، مقرون به صرفه و با اثرات خیره کننده بر مهارت های دکتر، اعتماد به نفس ایشون و رضایتمندی از مشاوره والدین کودکان گرفتار به مشکلات رفتاری توصیف کرده و استفاده اون رو در سطح بهداشت عمومی و هم جهت با پیشگیری از سایکوپاتولوژی کودکان پیشنهاد کرده ان (ترنر و همکاران،۲۰۰۲

[۱]-Curran, Fitzgerald, Tucher

[۲]-Turnball, Turnball, Shank & leal

[۳]-Weiss, Hechtman & Weiss

[۴]-Lubell

 

[۵]-Dolyniuk

[۷]-Levin, Evans & Kleber

[۸]-Riordan

[۹]-Low

[۱۰]-Psychosocial Interventions

[۱۱]-Psychoeducation

[۱۲]-Contingency

[۱۳]-Group Positive Parenting Program

[۱۴]-Patterson

[۱۵]-Enhanced

[۱۶]-Cognitive-Behavior therapy

[۱۷]-Approach

[۱۸]-Strength

[۱۹]-Self-directed

[۲۰]-Early

[۲۱]-Multi-disciplinary approach

[۲۲]-Feed-back

[۲۳]-Target

[۲۴]-Self-regulation

[۲۵]-Problem solver

[۲۶]-

99

Related articles

آموزش مهار تکانه

پژوهشا نشون داده ان که تغییر تعامل های رفتاری والدین در بهبود علایم کودکان پیش دبستانی گرفتار به مشکل کمبود توجه- بیش فعالی مؤثره(پیسترمن، فایرستون و مک گراث، ۱۹۹۲). پدران و مادران کودکان گرفتار به مشکل کمبود توجه- بیش فعالی نسبت به کودکان غیرمبتلا نیاز به مهارت های والدینی اختصاصی تری دارن . آموزش والدین […]

Learn More

طیف اختلالات وسواس فکری و عملی (OCSDs)

مشکلات طیفOCD که درطبقات تشخیصی جور واجور روان پزشکی قرار می گیرد عبارتنداز: مشکل بدریختی بدن، خودبیمارپنداری، وسواس کندن مو[۲]، مشکلات خوردن، مشکلات کنترل تکانه، رفتارای خودآزارانه ورفتارهای جنسی اجباری. ارتباطی هم بین OCDباسندرم توره، اوتیسم واسکیزوفرنیای وسواسی نشون داده شده. همه این مشکلات ازنظرتظاهرات بالینی، چگونگی شروع وسیراختلال، سابقه خانوادگی وپاسخ درمانی تشابهاتی باهم […]

Learn More

روانشناسی انواع فرعی وسواس ها

ب- وسواس ها وتکانه های جنسی: وسواس های جنسی روی موضوعاتی مثل داشتن رابطه جنسی باافراد هم جنس یاغیرهم جنس، یکی ازنزدیکان، فرزندان، والدین، بستگان، حیوانات ویاحتی اشیاءمتمرکزمی شه. بعضی وقتا این افکاردرخصوص داشتن رابطه ی جنسی باچهره های مذهبی ویاافرادمقدس مثل پیامبران وغیره می باشه. افراد با این نوع وسواس ها نگرانندکه این افکار به […]

Learn More