22 سبک­های مدیریت تعارض

به‌ طور کلی‌ پنج‌ روش‌ پاسخگویی‌ به‌تعارض‌ وجود دارد که‌ از آن­ها به‌ عنوان‌ سبک­های‌مدیریت‌ تعارض‌ یاد می‌شود و معمولا هر فرد دریکی‌ از این‌ سبک­ها غالب‌ است (نوربخش، 1379).

  • اجتناب
  • همکاری
  • گذشت یا تسلیم
  • مصالحه یا سازشویژگی های پنج شیوه پیشنهادی توماس کی.دبلیو.برای حل تعارض عبارتند از:

    1-  رقابت‌: سبکی‌ که‌ در آن‌ فرد دنبال‌ اهداف‌ وعلایق‌ خویش‌ بدون‌ توجه‌ به‌ دیگران‌ است‌. ویژگی­های‌ این‌ روش‌ این‌ است‌ که‌:

    • ایجاد شرایط برد – باخت
    • استفاده از رقابت و پیشی گرفتن از یکدیگر
    • استفاده از بازی قدرت برای دست یابی به نتایج
    • اجبار به فرمانبرداری

    2- گذشت یا‌ تسلیم‌: این‌ سبک‌ نقطه‌ مقابل‌ رقابت‌است‌. فرد از علایق‌ و اهداف‌ خویش‌ جهت‌تحقق‌ اهداف‌ و ارضای‌ نیازهای‌دیگران‌صرفنظر و چشم‌­پوشی‌ می‌کند. ویژگی‌ مهم‌این‌ روش‌:

    • تسلیم شدن
    • فرمانبرداری وحاضرخدمتی

    3- اجتناب‌: زمانی‌ که‌ فرد نه‌ علایق‌ و اهداف‌ خودرا دنبال‌ می‌کند نه‌ علایق‌ و اهداف‌ دیگران‌ را،و بیشتر سعی‌ بر آن‌ دارد که‌ از موقعیت‌ تعارض‌طفره‌ رود یا آن‌ را به‌ تعویق‌ اندازد یا از آن‌کناره‌گیری‌ کند. ویژگی­های این روش این است که:

    • نادیده گرفتن تعارض و امیدواری به حل آن
    • بررسی مسائل براساس این امیدواری
    • جلوگیری از تعارض به وسیله رویه­های معتدل
    • استفاده از رازداری برای عدم مواجه با تعارض
    • استفاده از قوانین ومقررات بوروکراتیک برای حل تعارض

    4- همکاری‌: این‌ سبک‌ نقطه‌ مقابل‌ سبک‌ اجتناب‌است‌. در اینجا همکاری‌ شامل‌ تلاشی‌ به‌منظور کار با دیگر افراد برای‌ یافتن راه‌حلی‌است‌ که‌ موجب‌ تحقق‌ اهداف‌ هر دو فرد بشودبه‌ عبارتی‌ دیگر در این‌ سبک‌ طرفین‌ برای‌به‌دست‌ آوردن‌ منافع‌ خود محکم‌ ایستاده‌اند امادر عین‌ حال‌ خواهان‌ همکاری‌ با یکدیگرند ومنافع‌ طرف‌ مقابل‌ را در نظر می‌گیرند. ازاین‌رو ویژگی‌ اصلی‌ این‌ سبک‌:

    • همکاری در حل مسأله
    • مشارکت در ایده واطلاعات
    • یافتن راه حل جامع
    • یافتن موقعیتی برای برنده شدن همه
    • نگریستن به مسائل وتعارض به مثابه یک چالش (نوربخش، 1379).

    5- مصالحه یا سازش‌: هدف‌ مصالحه‌ یافتن‌ برخی‌ تدابیر وراه‌حل­های‌ قابل‌ قبول‌ برای‌ هر دو طرف‌ است‌ که‌موجب‌ تحقق‌ نسبی‌ منافع‌ و تحقق‌ اهداف‌ هردو طرف‌ بشود. به‌ عبارتی‌ این‌ سبک‌ بینابین‌رقابت‌ و سازش‌ قرار دارد و نسبتامشارکت‌جویانه‌ است‌. در اینجا طرفین‌ توافق‌می‌کنند که‌ از بخشی‌ از مواضع‌ خود کوتاه‌ بیایند و مقداری‌ امتیاز به‌ حریــف‌ مقابل‌ بدهندو در برابر آن‌ مقـــدار امتـیـاز بگیرند. ویژگی­های این روش:

    • مذاکره
    • جستجو طرقدادوستد
    • یافتن راه حل قابل قبول ورضایت بخش (نوربخش، 1379)

    اما نکته‌ مهم‌ در اینجا این‌ است‌ که‌ هیچ‌یک‌ از این‌سبک­ها مردود نیست‌ بلکه‌ برای‌ موقعیت­های‌ مختلف‌می‌توان‌ از هریک‌ از این‌ سبک­ها استفاده‌ کرد. نکته‌ظریف‌ مدیریت‌ تعارض‌ نیز همین‌جاست‌ یعنی‌هنر به‌ کاربردن‌ سبک‌ مناسب‌ در موقعیت‌ مناسب‌.از طرفی‌ گفته‌ شد که‌ معمولا در هر فرد یکی‌ ازسبک­های‌ فوق‌ غالب‌ است‌. به‌ گفته‌ مازلو (1982)اگر تنها ابزاری‌ که‌ شما در دسترس‌ دارید یک‌چکش‌ باشد، گرایش‌ خواهید داشت‌ که‌ هر مشکل‌را به‌ عنوان‌ یک‌ میخ‌ ببینید.