مقالات : بهره‌وری

بهره وری، نگرشی فرهنگیه که در اون، آدم فعالیت های خود رو هوشمندانه- با فکر انجام می دهد تا بهترین نتیجه رو در رسیدن به اهداف مادی و الهی خود به دست بیاره. به بیانی دیگه، می توان گفت که هدف بهره وری، به بیشترین حد رسوندن به کار گیری منابع، نیروی انسانی، سرمایه، مواد خام تولیدی، زمان و… به روش ای عملی از راه کاهش هزینه های تولید به منظور گسترش بازار، افزایش اشتغال، تلاش واسه افزایش دستمزدهای واقعی و بهبود معیارهای زندگی، به شکلیه که به نفع کارکنان، مدیران و مصرف کنندگان باشه.

ملاک پیشرفت یافتگی هر کشوری با در نظر گرفتن اندازه بهره گیری مطلوب و بهینه عوامل تولیدی از منابع و امکانات موجود در رسیدن به اهداف اقتصادی تعریف می شه. این موضوع، نشون دهنده جایگاه خاص بهره وری در سیاست های کلان پیشرفت اقتصادی کشورهاست. امروزه، نقش مثبت بهره وری در افزایش رفاه ملی، به طور قطعی قبول شده. از اونجا که بهره وری، عامل رشد همه معیارهای زندگی تلقی می شه، رشد بهره وری نباید تنها اهداف تجاری و افزایش سود در کار و کاسبی رو مورد توجه بگیره بلکه باید همه حولوحوش زندگی و بخش های جور واجور جامعه رو شامل شه (طاهری ۱۳۸۶).
اقتصادی

تعاریف بهره­وری :

علی­رغم اینکه امروزه کمتر کسیه که واژه بهره­وری رو نشنیده و درباره اون نوشته­هایی چند نخونده باشه، بهتره اول به تعریف اون از دیدگاه­های جور واجور بپردازیم. بهره­وری در کلمه به معنی قدرت تولید و بارور بودن و تولید کننده بودن به کار رفته و در ادبیات فارسی به بهره­وری، با فایده بودن و سودبرندگی معنی شده(احدی­نیا،۱۳۸۴).

از نظر سازمان بهره­وری ایران، بهره­وری نگرشی عقلانی به کار و زندگیه. یعنی، یه فرهنگه که هدف اون، هوشمندانه­ترکردن فعالیت­ها واسه یه زندگی بهتر و متعالیه. بهره­وری برآیند اثر­بخشی و کاراییه. بهره­وری، در واقع، کم کردن از تلفات و به بیشترین حد رسوندن تولید با امکانات تولیدی موجود و هم اینکه پیشرفت کیفیت محصول و خدمات واسه بالا بردن سود می­باشه(صفارزاده، رضایی و بازدار، ۱۳۸۶)

از نظر سازمان بین المللی کار[۱] (ILO)بهره­وری عبارت از رابطه بین ستاده حاصل از یه سیستم تولیدی با داده­های به کار رفته مانند زمین، سرمایه، نیروی کار و چیزای دیگه ای به جز اینا به خاطر تولید اون ستادهه(احدی­نیا، ۱۳۸۴)

بهره­وری به وسیله نسبت مطلوبیت­های حاصله(ستانده­ها) بر منابع  و اون چیزی که واسه حصول به نتیجه صرف شده(داده­ ها) بیان می­شه. این نسبت یکی از مهم­ترین شاخص­هاییه که مفید فعالیت­ها رو نشون می­دهد(ناظم و پارسی، ۱۳۸۹).

بهره­وری یعنی افزایش دائمی و دائمی نسبت ریاضی بین یافته ها به دست اومده به منابع به کار رفته و مصرف شده. به بیان ساده­تر، بهره­وری یعنی جفت و جور جنسا و خدمت­های بیشتر و بهتر با هزینه و قیمت تموم شده قبلی با صرف همون مقدار منابع تولید یا جفت و جور همون مقدار جنسا و خدمت­ها با هزینه و قیمت تموم شده کمتر و در واقع با صرف مقدار منابع تولیدی کمتر(طالقانی، تنعمی، فرهنگی و زرین­نگار، ۱۳۹۰).

گاه بجای واژه بهره­وری از کلمات کارایی و تاثیر استفاده می­شه. هر چند که این کلمات دقیقاً برابر تعاریف بهره­وری نیستن، اما جهت شناخت جنبه­ های متفاوت بهره­وری به کار می­آیند.

کارایی: نسبت بازده واقعی به دست­اومده به بازده­ی استاندارد و تعیین شده (مورد انتظار) کارایی یا راندمانه، یا در واقع نسبت مقدار کاری که انجام می­شه به مقدار کاری که باید انجام شه.

تاثیر: تاثیر عبارت از درجه و اندازه رسیدن به اهداف(کسب هدف) تعیین شده می­باشه. یعنی تاثیر نشون می­دهد که تا چه اندازه از تلاش­های انجام شده یافته های مورد نظر حاصل شده(استفاده به درد بخور از منابع). (ابطحی و کاظمی، ۱۳۸۰)

 

پس کارایی عبارتست از انجام درست کارا و تاثیر عبارتست از انجام کارای درست و بهره­وری ترکیبی از کارایی و اثربخشیه که هردو بحث رو در برمی­گیرد. به دیگر سخن بهره­وری عبارتست از امتحان وارزیابی بازده و یافته های فعالیت­های یه سازمان در مقایسه با اهداف و حجم منابع مصروفه(عباسیان و مهرگان، ۱۳۸۶).

بهره­وری از دیدگاه آژانس بهره­وری اروپا[۲] (EPA):

الف: بهره­وری درجه استفاده موثر از هر کدوم از عوامل تولیده.

ب: بهره­وری در درجه اول یه دیدگاه فکریه که همیشه تلاش داره چیزی که رو الان هست، بهتر کنه. بهره­وری بر اساس این عقیده س که آدم می ­تونه کارا و وظایش رو هر روز بهتر از روز پیش به انجام رساند.

سازمان همکاری و پیشرفت اقتصادی[۳](OECD)، معنی بهره­وری رو مساوی با نسبت خروجی تولید به یکی از عوامل تولید دونسته. کلا می­توان، بهره­وری رو رابطه بین مقدار جنسا و خدمات تولید شده، و مقدار منابع مصرف شده در جریان تولید این جنسا و خدمات دونست، که این رابطه، کمی و قابل اندازه ­گیریه و به صورت نسبت بیان می­شه. یعنی بهره­وری، رابطه بین کیفیت و کمیت منابع مورد استفاده در جریان تولیده. هر قدر صورت کسر بزرگتر از مخرج اون باشه، بهره­وری به همون نسبت بیشتره.  بهره­وری به ما می­گوید که از یه واحد نهاده چند واحد ستاده می­توان به دست آورد(بارانی، علوی، کرمی و سلیمی، ۱۳۹۲)

اقتصاد

بنابر این، بهره­وری معیاریه که موارد زیر رو شامل می­شه؛

  1. اندازه تحقق اهداف؛
  2. چگونگی استفاده موثر منابع جهت تولید ؛
  3. چیزی که به دست اومده در مقابل چیزی که امکان داشته(مک­کی[۴]، ۲۰۰۳).

کارایی و تاثیر

بهره­وری رو می­توان به عنوان کاربرد مؤثر و کارآی منابع واسه رسیدن به بازده تعریف کرد. تاثیر به عنوان سطح بازده تعریف شده و کارآیی به عنوان نسبت بازده ( یا ستانده ) به داده مطرح شده (برمان[۵]، ۱۹۹۸). به کار گیری کارآیی و تاثیر درتعریف بهره­وری اون رو از جامعیت بیشتری در مقایسه با کارآیی بهره مند می­ کنه و این مورد تایید اندیشمندان بسیاریه. تا اونجا که بعضی از اونا باور دارن که محدود کردن بهره­وری به کارآیی موجب ابهام می­شه و اطلاعات دقیقی در اختیار سازمان قرار نمی­دهد (الگین و کلاین[۶]، ۱۹۸۸).

در بخش دولتی علاوه بر امتحان تاثیر و کارآیی، برابری هم باید مورد امتحان قرار گیرد. سازمان­های انتفاعی بیشتر برسنجش کارایی تأکید دارن، درحالیکه سازمان­های دولتی بر تاثیر تأکید بیشتری دارن و فقط در سازمان­های دولتی به ملاک برابری توجه می­شه(کلی و سویندل[۷]، ۲۰۰۰).

واسه اندازه ­گیری تاثیر باید بازده­های دراز مدت و ستانده­ها از همدیگه تشخیص داده شن. بازده­های بلندمدت اهداف پایانی سازمان­ها رو اندازه ­گیری می­ کنن .اینطور اهدافی دوره­های وقتی سه تا پنج ساله و بعضی وقتا بیشتر رو در بر می­گیرد. ستانده به عنوان بازده­های مستقیمی که یافته های فوری روش هدف دار رو نشون می­ بدن، تعریف می­شه که بیشتر بازده­های کوتاه­مدت نامیده می­شن؛ اولین مشکل در اندازه ­گیری تاثیر مشخص کردن بازده­ها و ستانده­های کلیدیه. بازده برنامه­ها معمولا شفاف نیستن، مدیران در زمان تصدی مسئولیتی جدید از راه سؤالاتی از کارکنان و ذینفعان، می­تونن بازده­های مهم سازمان رو مشخص کنن(راو و میلر[۸]، ۲۰۰۴).

[۱] International Labour Organization

[۲]  Europe Productivity Agency

[۳] Organization of Economic Cooperation and Development

[۴] Mc kee

[۵] Berman

[۶] Ilgen & Klein

[۷] Kelly & Swindell

[۸] Rao  & Miller

99

Related articles

مقاله (حقوق) خود کارآمدی

براساس این نظریه،فرد تو یه نظام علیت سه جانبه بر انگیزه ورفتار خوداثر میذاره. بندورا(۱۹۷۷) اثرات یه بعدی محیط بر رفتار فرد رو که یکی  از مفروضهای مهم روانشناسان رفتار گرا بوده، رد می کنه ، آدما دارای یه جور نظام خود کنترلی ونیروی خود تنظیمی هستن وتوسط اون نظام بر افکار، احساسات ورفتارهای خود […]

Learn More

روانشناسی در مورد : ارزش­های اجتماعی نهفته در نظریه توانمندسازی:

* فردگرایی[۱] *خردابزاری یا کارایی اقتصادی[۲] *آزادی [۳] نظریه جدید توانمندسازی چیجوری می ­تونه باعث موفقیت سازمان­ها شه؟ در محیط­های کاری وجود یه تنش دائمی بین ارزش­های فردگرایی، آزادی و خردابزاری (کارایی اقتصادی) پیشگیری ناپذیره. در جامعه­ای که مردم دارای ارزش­های فردگرایی و آزادی هستن، رهبران مجبورند از وسایل کنترلی بسیار زیادی واسه اداره ناهنجاریهای […]

Learn More

فایل ادراک

(منبع: حمیدی زاده، محمد رضا، ۱۳۸۸) شناخت درک در فهم بهتر تصویر ذهنی و هدایت اون سهم زیادی داره. درک به توجه بستگی داره. توجه به دو نوع ارادی و غیرارادی طبقه ­بندی می­شه. توجه به چیزی برحسب ضرورت «توجه ارادی» نامیده می­شه، در حالی که اگه توجه به چیزی به دلیل علاقه مستقیم باشه، […]

Learn More