فایل – بررسی و ارزیابی کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار بر اساس استانداردهای کتابخانه …

( تعاونی ، ۱۳۸۱).
درخصوص وضعیت نیروهای انسانی موجود و مقایسه آن با نیروی انسانی مورد نیاز براساس یافته های مندرج در جدول ۴-۱۰، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی از نظر نیروی انسانی متخصص و نیمه متخصص کمترین فاصله را با استاندارد دارد، در حالیکه دانشگاه حکیم (۱۸نفر) بیشترین فاصله را با استاندارد دارد.در تحلیل این امر باید گفت دانشگاه علوم پزشکی تعداد دانشجویان خود را ثابت نگه داشته و تعادلی میان اعضای هیأت علمی و دانشجویان برقرار کرده است و همچنیندر بکارگیری نیروهای متخصص در کتابخانه همت گماشته است.
برعکس، دانشگاه حکیم سبزواری با توجه به اینکه هرسال تعداد دانشجویان خود راافزایش داده است اما جذب نیروی متخصص و کمک متخصص در کتابخانه هارا فراهم نکرده است.
۴ـ۱ـ۸٫ بررسی وضعیت بودجه جامعه پژوهش
کتابخانه بخش عمده ای از سرمایۀ علمی و معنوی هر موسسۀ آموزش عالی است و حفظ و ارتقای ارزش آن به سرمایه گذاری منظم و مداوم نیاز دارد. کتابخانه دانشگاهی باید از بودجه مدوّن و مصوّب خود برخوردار باشد تا بتوانند نیازهای اطلاعاتی جامعه استفاده کننده را به راحتی برآورده سازد.
داشتن بودجه مشخص سالانه این توانایی را به روسای کتابخانه ها می بخشد که با تقسیم بندی بودجه اختصاصی انواع نیازهای خود را اولویت بندی کرده و بر این اساس نسبت به تجهیز کتابخانه خود اقدام کنند. اختصاص بودجه به کتابخانه زمانی ارزش می یابد که این بودجه به رئیس کتابخانه ابلاغ شود تا او با آگاهی بیشتر در زمینه هزینه کرد آن تصمیم گیری نماید. همچنین این امکان را می دهد که برای مجموعه سازی خود همانند تهیه و جایگزینی منابع، دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی برنامه ریزی وهمچنین به تقسیم و تنظیم بودجه برای امور خدماتی و دیگر نیازهای اطلاعاتی جامعه استفاده کننده اقدام کند(ترکیان تبار،۱۳۸۸).
عدم ابلاغ بودجه اختصاص یافته کتابخانه به رئیس آن موجب می شود او از سقف هزینه خود اطلاعی نداشته باشند و در نهایت ممکن است هزینه سالانه ای که برای کتابخانه در نظر گرفته می شود مورد استفاده کامل قرار نگیرد . این مشکل در بین کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار کاملا مشهود است
طبق استاندارد لازم است ۳ درصد از کل بودجۀ جاری آموزشی، پژوهشی، و اداری هر دانشگاه یا دانشکده به کتابخانۀ آن اختصاص یابد. چنانچه کتابخانه با کمبودهای شدید ( در مقایسه با استاندارد های حاضر) مواجه باشد، این مقدار باید تا میزان ۵ درصد از کل بودجۀ سازمان مادر افزایش یابد.( تعاونی، ۱۳۸۱).
در خصوص تعیین سهم کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار از بودجۀ سازمان مادر برای تهیه منابع اطلاعاتی، تنها دو کتابخانه تخصیص بودجه کافی،از سازمان مادررا به کتابخانه گزارش داده اند به عبارت دیگر حدود ۲۲ % جامعه پژوهش بودجه اختصاص یافته را کافی و ۷۸% این جامعه از فقر بودجه گله مند بوده اند.که در بخش تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش به طور مفصل به این موضوع پرداخته شده است.
جدول ۴ـ۱۱٫ توزیع فراوانی وضعیت کتابخانه های مورد مطالعه در شاخص های استاندارد اول

جمع خیر بلی استاندارد اهداف و وظایف
درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد
۱۰۰% ۹ ۷/۶۶ ۶ ۳/۳۳ ۳ مدون،مکتوب و مصوب بودن اهداف و وظایف کتابخانه
۱۰۰% ۹ ۸/۷۷ ۷ ۲/۲۲
دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

علمی : بررسی و ارزیابی کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار بر اساس استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران- قسمت …

۳ـ۳٫ نمونه گیری پژوهش
جامعه آماری پژوهش حاضر شامل ۹ کتابخانه مرکزی و دانشکده ای دانشگاه های سبزوار وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی است ، که به منظور جامعیت تحقیق از هیچ نوع نمونه گیری استفاده نگردید و کل جامعه تحقیق مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است.
۳ـ۴٫ ابزار گردآوری اطلاعات پژوهش
در این پژوهش گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه صورت گرفته است،که برای اطمینان از صحت داده ها از روش مشاهده مستقیم و مصاحبه با مسئولان کتابخانه هم استفاده شده . پرسشنامه مورد استفاده ، پرسشنامه محقق ساخته است که براساس گویه های موجود در ” استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران ” تهیه شده است. از آنجائیکه پرسشنامه مذکور در انجام پزوهش های مشابه داخلی همچون مومنی،۱۳۸۸;غلامی،۱۳۸۰ ;علوی،۱۳۷۰ مورد استفاده قرار گرفته است. به نظر می رسد از روایی لازم برخوردار باشد. اما برای کسب اطمینان بیشتر از روایی محتوایی ، پرسشنامه بین ۵ نفر متخصص در رشته علوم کتابداری و اطلاع رسانی که دارای مدرک کارشناسی ارشد بودند توزیع گردید که پس از یک هفته، نظرات افراد مذکور گرد آوری و پرسشنامه نهایی تهیه که آلفای کرونباخ محاسبه شده برای آن معادل ۷۲۹/. درصد می باشد.
۳ـ۵٫ روش تجزیه و تحلیل آماری داده ها
در تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS ویرایش۱۸ استفاده شده است. برای نمایش تجزیه و تحلیل نتایج، نمودارها و جداولی، تنظیم و با فرمول های پیشنهادی استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران مقایسه گردید.
در این پژوهش چون متغیر مورد بررسی یک متغیر کیفی و دو مقداری است و نیز تعداد مشاهدات کم می باشد برای مقایسه درصد پاسخهای مطلوب(پاسخ بلی) با یک مقدار ثابت(مقدار متوسط ۵۰%) از آزمون ناپارامتری دوجمله ای استفاده می شود.همچنین برای بررسی معنی داری هر شاخص، از پاسخهای افراد به سوالات مربوط به آن شاخص، میانگین تهیه و با یکدیگر ادغام گردید . سپس آزمون رتبه ـ علامتدار ویلکاکسون در مورد هرکدام از استانداردها انجام شد. نتایج بدست آمده همراه با تحلیل و تفسیر آن در فصل چهارم قابل مشاهده است.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
مقدمه
به منظور پردازش داده های حاصل از پرسشنامه و نیز پاسخ به پرسش های پژوهش، تجزیه و تحلیل داده ها امری لازم و ضروری است. لذا به منظور ارائه خلاصه ای از نتایج پژوهش در قالب جداول و نمودار، فصل چهارم به این امر مهم اختصاص یافته است. شایان ذکر است که با توجه به سوالات پرسش نامه در بعضی از از پرسش ها، از جدول و در برخی دیگر از نمودار استفاده شده است. در این فصل جمع بندی نهایی از نتایج داده های پرسش نامه نیز ارائه خواهد شد.
۴ـ۱٫ یافته های پژوهش
پس از جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل آنها توسط نرم افزار ۱۸٫spss نتایج زیر بدست آمد که در قالب جدول و نمودار بیان شده است.
جدول۴ـ۱٫ بررسی نام و عنوان دانشگاه و وابستگی کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار

نام سازمان نام کتابخانه
دانشگاه حکیم سبزواری ( تربیت معلم سابق ) کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه حکیم سبزواری
کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه حکیم
دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه آزاد سبزوار
دانشکده پرستاری و بهداشت دانشگاه آزاد سبزوار
دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد سبزوار
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی سبزوار کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی سبزوار
دانشگاه پیام نور شهرستان سبزوار کتابخانه علوم پایه دانشگاه پیام نور شهرستان سبزوار
دانشکده فنی و حرفه ای امام خمینی ( ره )
دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

پژوهش – بررسی و ارزیابی کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار بر اساس استانداردهای کتابخانه های …

آدرسhttp//books.google.com/books?id=7a6pkKTcN3Y&pg =pA217&1pg=
ashoor+mohammad+saleh
میچل[۴۸] و سیدورکو[۴۹] (۱۹۹۵) در پژوهشی با عنوان ” بررسی و ارزیابی علمی در کتابخانه دانشگاه نیوکاسل ” پرداختند که دراین تحقیق مواردی همچون ارتباطات موجود در کتابخانه ها، توان کیفی مجموعه های کتابخانه ها، قابلیت دستیابی منابع موجود در کتابخانه های دانشکده ها، وهمچنین ارائه خدمات بررسی شده است. در قسمت پایانی هم خلاصه ای از نتایج به همراه پیشنهادات جهت رفع نقاط ضعف کتابخانه ارائه شده است.(غلامی،۱۳۸۰ ).
کلید واژه: Evaluation of Librarirs, University of Newcastle Library آدرس: Mitchell, C. & Sidorko, P.E.” Academic survey at the University of Newcastle Library”. Australian Academic and Research Libraries (AARL),Vol. 26,No3(1995):175-182.
ومبون و بنکیس [۵۰] (۱۹۹۵)در تحقیقی با عنوان ” مجموعه کتابخانه دانشگاه کشاورزی کلوردی[۵۱]” نیجریه پرداخته است.وی اظهار داشت که در کار ارزشیابی مجموعه اهمال شده است. وی به جمع آوری نظریه های اساتید از طریق پرسشنامه و تجزیه و تحلیل آنها می پردازد. ۹۵ درصد اساتید بیان نمودند، که کتابخانه نمی تواند نیاز برنامه های آموزشی جدید را رفع نماید ( غلامی،۱۳۸۰ص. ۲۰).
کلیدواژه ها University Library, Evaluation of Librarirs, Klvrdy
آدرس: Wombon.S, ” Collection Evalation in Africa: A case Study of University Library”.
Collection Management. Vol.17.No1( 1995):84-85.
گبمی، اگانبوت، و ادکومیسی[۵۲] (۲۰۰۴)، در تحقیق خود با عنوان ” بررسی گسترش مجموعه کتابخانه های دانشگاهی نیجریه پرداخته ” است . مورد مطالعه این گروه کتابخانه دانشگاه اولابیسی اونابانجو[۵۳] بوده است. نتیجه حاصله از این پژوهش نشان دهنده این است که مجموعه حاضر کتابخانه نتوانسته پیش بینی های اولیه و همچنین خط مشی خود را نیز برآورده کند.
کلید واژه هاNigerian Academic Libraryies, University Library آدرس:
Omagbemi C O; Ogunbote K O; Adekunmisi S R” Nigerian academic libraries and collection
development : a case study of Olabisi Onabanjo University library Nigeria”. Library Herald,Vol.42,No.2 (2004):87-93.
هاروی(۲۰۰۵) در تحقیق تحت عنوان ” استانداردهای کتابخانه دانشکده تازه تاسیس ایرانی” به این نتیجه رسیدکه به طور کلی، استانداردهای دانشگاهی به صورت یک راهنما برای توسعه دانشکده های تازه تاسیس طراحی شده اند. این استانداردها، برای راهنمایی کتابدارهای متخصص ایرانی جهت سرویس دهی بهتر کتابخانه ها
می باشند. به طور کلی، هدف این استانداردها توسعه کتابخانه های ایران، آموزش کتابداران و بالا بردن کیفت خدمات کتابخانه درحد شرایط موجود است نه استاندارد سازی آنها.
کلید واژه ها: College Libraries; Foreign Countries; Library Science; Library Services; Library Standards
آدرس:http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/search/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch…. =ED073800
لارنس کووری[۵۴]و کاترین دیس[۵۵] (۲۰۰۷) تحقیقی با عنوان ” ارزیابی کتابخانه دانشکده مایاگوس[۵۶] دانشگاه پورتوریکو[۵۷] بر اساس استانداردهای انجمن کتابخانه های دانشگاهی و پژوهشی “انجام داده اند. گرد آوری داده ها از طریق مصاحبه با رئیس، متخصصین و کارکنان کتابخانه جمع آوری شد. نتایج این مطالعه نشان داد که مجموعه کتابخانه از نظر تطابق با استانداردها در حد رضایت بخشی قرار دارد. بودجه اختصاص داده شده به مجموعه ها در صورت افزایش شدید قیمت ها خصوصاً در حوزه مجلات علمی پاسخگو نیست. خدمات ارائه شده در این کتابخانه مطابق استانداردها بوده است. از طرف دیگر یافته ها نشان داد کارکنان کتابخانه برای آموزش روز آمد بسیار پاسخگو و وظیفه شناس هستند و از موارد جاری سواد اطلاعاتی آگاهی دارند. از نظر مقایسه پرسنل کتابخانه با استانداردهای یاد شده، نتایج به دست آمده نسبتاً خوب ارزیابی شده است.”
کلید واژه هاUniversity Library, Evaluation Library University of Puerto Rico,ACRL
آدرس: http://www.uprm.edu/library/docs/acrlfinalreport.pdf
۲ـ۱۵٫ جمع بندی پیشینه پژوهش
اهمیت مطالعه وضعیت کتابخانه ها در جهان امروز به حدی است که تحقیقات متعدد و متنوعی در این زمینه صورت گرفته است. در حال حاضر ارزیابی عملکرد، یکی از وجوه مدیریت کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی به شمار می آید.
اکثر کتابخانه های دانشگاهی مورد مطالعه در پیشینه پژوهش، چه از نظر کیفی و چه از نظر کمّی با استانداردها مطابقت ندارند. کمبودها و نارسایی هایی که در این کتابخانه ها به چشم می خورد عبارتند از: نداشتن خط مشی مدوّن و اساسنامه برای انجام امور، کمبود نیروی انسانی، فقر مجموعه، عدم تناسب موجودی مواد غیر چاپی با مواد چاپی،عدم تخصیص بودجه کافی و . . .
ازمرور نتایج می توان نتیجه گرفت اولاً پژوهش در زمینه ارزیابی کتابخانه ها در موسسات و دانشگاه های کشور نسبت به خارج از کشور، کمتر صورت می گیرد . ثانیاً از لحاظ کمّی و کیفی کتابخانه های داخل با شاخص های استاندارد و کتابخانه های خارج کشور، فاصله چشمگیری دارند.
پژوهش حاضر، قصد دارد که کتابخانه های دانشگاهی شهرستان سبزوار را با هشت استاندارد موجود در پیش نویس استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران مقایسه کند تا نتایج بدست آمده از نظر کمّی و کیفی واقعیت های موجود جامعه پژوهش را نشان دهد. بیان این وضعیت می تواند به ارایه راه کارهایی برای حل مشکلات، بهره وری مناسب از امکانات و آگاهی مسئولان از کمبودها را

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

به همراه داشته باشد.
فصل سوم
روش شناسی پژوهش
مقدمه
هر پژوهشی با توجه به مسئله، متغیرها و طرح پژوهش، با استفاده از ابزارهای پژوهش متناسب اجرا
می شود. انتخاب ابزار مناسب به گونه ای باید باشد که بتواند همان سازه هایی را که هدف پژوهش قصد دستیابی به آن رادارد، پوشش دهد. علاوه بر انتخاب ابزار متناسب، انتخاب شیوه ی مناسب اجرا و صحت پاسخ های ارائه شده باید مد نظر قرار گیرد. پژوهشگر بعد از انتخاب ابزار مناسب پژوهش خود ، باید همبسنگی بالایی را بین اجزای پژوهش برقرار سازد.
این فصل از پژوهش شامل: روش پژوهش، جامعه پژوهش، نمونه گیری پژوهش، ابزار گرد آوری اطلاعات پژوهش، روش تجزیه و تحلیل آماری داده ها نیز می باشد.
۳ـ۱٫ روش پژوهش
به دلیل ماهیت مسئله روش اجرای پژوهش، روش پژوهش با رویکرد توصیفی – تحلیلی و ارزیابانه است که از نظر هدف کاربردی می باشد.
برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده گردید.این پرسشنامه مطابق با هشت استاندارد موجود در “پیش نویس استانداردهای کتابخانه های دانشگاهی ایران” تهیه شده که حاوی۷۹ سوال است.همچنین علاوه بر روش فوق محقق برای نظارت بر صحت گردآوری اطلاعات پرسشنامه، به صورت مراجعه شخصی و مصاحبه با مسئولین و مشاهده عینی در انجام پروژه تحقیق نیز حضور داشته است.
۳ـ۲٫ جامعه پژوهش
دانشگاه های جامعه پژوهش به ترتیب تاریخ تأسیس به شرح ذیل می باشند:
دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان سبزوار( کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، کتابخانه دانشکده فنی و مهندسی ، کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی )
دانشگاه حکیم سبزواری ( دانشگاه تربیت معلم سابق: کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی )
دانشگاه پیام نور شهرستان سبزوار( کتابخانه مرکزی دانشگاه پیام نور )
دانشگاه علوم پزشکی وخدمات درمانی شهرستان سبزوار( کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد )
دانشکده فنی و حرفه ای امام خمینی (ره)
دانشکده فنی و حرفه ای بقیه ا…

سنجش میزان آشنایی مردم با برنامه «پزشک خانواده» در وسایل ارتباط جمعی- قسمت ۳

وسایل ارتباط جمعی نزدیکی سلیقه ها، خواستها و انتظارات تمامی ساکنان یک جامعه را موجب می شوند. با ورود وسایل ارتباط جمعی به جامعه به خرده فرهنگها، فرهنگهای خاص و مجزا، ناپدید می شوند و به نوعی تمامی ساکنان یک جامعه تشابه می پذیرند و در سبک زندگی، علایق و خواستها از الگوی مشابهی که وسایل ارتباط جمعی به آنان می دهند، برخوردار می شوند(ساروخانی، ۱۳۷۵: ۸۷).
هـ)احساس تعلق اجتماعی
وسایل ارتباطی، مخصوصاً در جوامع جدید که در آن با امحای نسبی مسلک ها و جماعت ها روبرو هستیم، با افرادی برخورد می کنیم که در انبوه وسیع شهر و با کاستی روابط سنتی در تنهایی بی سابقه ای به سر می برند. حال صدای رادیو، یا تصویر تلویزیون و یا نوشته روزنامه ابزاری است در راه احساس تعلق اجتماعی. بر این اساس باید گفت که وسایل ارتباطی هم عامل و هم نشان دهنده تعلق اجتماعی انسانها می باشند(ساروخانی، ۱۳۷۵: ۶۷).
پزشک خانواده
پزشک خانواده فردی است که دارای مهارت های لازم برای درمان بیماران بوده و بیماران قادرند در محل زندگی خود و در هر زمان او را برای دریافت خدمات بهداشتی و درمانی ملاقات کنند. پزشک خانواده آمادگی درمان و برخورد با بسیاری از بیماری های شایع در منطقه را دارا می باشد. (سازمان بهداشت جهانی ۱۹۹۲ ص۱۰) بعلاوه وی باید آگاهی و شناخت از کلیه مشکلات و زمینه هایی که موجب بروز بیماری در منطقه جغرافیایی محل خدمت اش می شود راداشته باشد. او بررسی کننده نیازهای اولیه پزشکی بیماران و غربال کننده آنها برای ارجاع به مراکز تخصصی تر است. وی با شناخت و آگاهی کامل از خصوصیات جامعه ای که در آن کار می کند، قادر است مراقبت های پیشگیری و آموزش بهداشت را در هر مشاوره با افراد داشته باشد. پزشک خانواده همچنین زمینه تداوم مراقبت و پیشگیری درمان را تا حصول نتیجه نهایی فراهم می کند. (ایروان مسعودی، ۱۳۸۰، ص۱۱)
دیدگاه سازمان بهداشت جهانی
از نظر سازمان بهداشت جهانی پزشک خانواده مرکز تلاش های جهانی برای بهبود کیفیت خدمات، کاهش هزینه ها، اثربخشی و برقراری برابری در سیستم های مراقبت های سلامتی به شمارمی رود و تا سال ۱۹۹۷ برنامه پزشک خانواده در ۵۶ کشور جهان اجرا شد. (مزیدآبادی فراهانی، ۱۳۸۸، ص۹)
پزشک خانواده در ایران از سال ۱۳۸۴ آغاز شد؛ عدالت در سلامت، ارائه خدمات سلامت به صورت تیمی، جلب مشارکت سایر بخش های توسعه در برنامه های سلامت، جلب مشارکت مردم در ارتقای سلامت، ارائه خدمات سلامت در قالب نظام ارجاع، اصلاح شیوه زندگی مردم از اهداف اجرای این برنامه ملی بود که تمام این اهداف در جهت جلب رضایت مردم از خدمات بهداشتی و درمانی مورد توجه قرار گرفت. (مزید آبادی فراهانی، ۱۳۸۸، ص۱۲)
اما اکنون پس از گذشت نزدیک به دو دهه از الزام قانونی اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام راجاع در کشور و حدود ۱۰ سال از اجرای این برنامه در روستاها و شهرهای کمتر از ۲۰ هزار نفر، اجرای سراسری برنامه با چالش های جدی مواجه شده است که یکی از این چالش ها عدم آشنایی مردم از این برنامه و فرهنگسازی لازم برای رجوع مردم به پزشکان خانواده بوده است که عموما پزشکان عمومی هستند. ریشۀ این عدم استقبال مردمی از این برنامه نیز در عدم آگاهی آنان با جزییات این برنامه نهفته است، چه اینکه هنوز اطلاع رسانی جامع و همه جانبه ای در خصوص این قانون صورت نگرفته و مردم اطلاع چندانی از آن ندارند. بنابراین در این تحقیق با بهره گیری از نظریات علوم ارتباطی همچون کارکرد رسانه، روزنامه نگاری توسعه، استحکام یا جریان دو مرحله ای ارتباط، برجسته سازی رسانه ها به بررسی این چالش مهم می پردازیم.
سیستم ارجاع
سطح بندی مؤسسات ارائه دهنده خدمات درمانی و بهداشتی بر اساس امکانات، کارآیی و هدایت فرد بیمه شده برای اخذ خدمت با محوریت پزشک خانواده در مسیر محق و صحیح دریافت خدمات که به سه سطح سرپایی، بیمارستانی و اورژانس تقسیم بندی می شود (مجموعه قوانین و مقررات بیمه درمان اقشار نیازمند، ۱۳۸۲، ص۳۷)
الزامات قانونی برنامه پزشک خانواده
یکی از موارد پیش‌بینی شده در قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور به منظور افزایش اثربخشی نظام ارایه خدمات سلامت در کشور، تقویت و توسعه نظام بیمه خدمات درمانی روستایی بود. براین اساس، ماده ۹۱ قانون برنامه چهارم تصریح می کرد که تا پایان برنامه چهارم توسعه، شورای عالی بیمه خدمات درمانی تمهیدات لازم جهت استقرار بیمه سلامت با محوریت پزشک خانواده و نظام ارجاع را فراهم نماید. به منظور اجرای این ماده قانونی، پس از اقدام تحسین برانگیز مجلس هفتم در تصویب اعتبار لازم برای اجرای برنامه بیمه روستاییان، عشایر و مردم ساکن در نقاط شهری با جمعیت کمتراز ۲۰ هزار نفر در قانون بودجه سال ۱۳۸۴، مسوولین دو وزارتخانه بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رفاه و تامین اجتماعی (تعاون، کار و رفاه اجتماعی فعلی) تصمیم گرفتند تا از این موقعیت در جهت ایجاد یک فرصت برای اجرای توام برنامه بیمه روستایی و پزشک خانواده استفاده کنند. این برنامه از ابتدای سال ۱۳۸۴ تاکنون، در مناطق روستایی و شهرهای با جمعیت کمتر از ۲۰ هزار نفر در حال اجرا است.
پس از گذشت نزدیک به سه سال از اجرای برنامه پزشک خانواده و بر اساس الزامات قانونی، دولت موظف به گسترش برنامه به شهرها شد. ضرورت داشت این مهم باید با برنامه ریزی کامل و بدور از هر گونه شتاب

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

زدگی صورت پذیرد.
الزامات قانونی زیر دولت را به اجرای برنامه موظف می کرد:
بند ۳۷ ماده واحده قانون بودجه سال ۱۳۸۸که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و را موظف به اجرای برنامه پزشک خانواده در شهرهای ز یر ۱۰۰ هزار نفر کشور کرده بود.
ماده ۸۹ قانون برنامه پنجساله چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را مکلف می ساخت که از راه سطحبندی خدمات، دسترسی مردم به خدمات بهداشتی درمانی را منطقی و عادلانه سازد.
درماده ۹۰ قانون تاکید شده بود که باید سهم مشارکت مردم در هزینههای سلامت (که در آن زمان بیش از ۵۵ درصد بود) به حداکثر ۳۰ درصد برسد و درصد خانوارهایی که به سبب درآمد اندکشان هزینههای سلامت برای آنان کمرشکن تلقی می شد (در آن زمان درصد این گونه خانوارها در کل کشور بیش از ۳ درصد بود) به ۱ درصد برسد.
در ماده ۹۱ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر استقرار بیمه سلامت با محوریت پزشک خانواده و نظام ارجاع تاکید شده بود.
(گزارش آسیب شناسی برنامه پزشک خانواده، ستاد کشوری برنامه پزشک خانواده، معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۱۳۹۲)
پرونده الکترونیک سلامت ایرانیان
پرونده الکترونیک سلامت ایرانیان با رویکرد فن آوری اطلاعات و استفاده از قابلیت های متنوع فن آوری در عرصه طراحی، تدوین، ارائه، ارزشیابی و مدیریت خدمت بدنبال ارتقاء کیفی و کمی خدمات سلامت است. پیاده سازی این برنامه در ده فاز پیش بینی شده که شامل ۵ فاز مرتبط با حوزه های صف و ۵ فاز مرتبط با حوزه های ستادی است. در بخش صف با هدف ارائه خدمات به موقع ، دقیق و مناسب توسط تیم های سلامت سامانه امکاناتی را فراهم می کند که هر شهروند تحت پوشش تیم سلامت دارای یک شناسنامه هویتی بوده و فرآیند دریافت خدمات روشنی دارد. در واقع پرونده الکترونیک سلامت یک سیستم تعاملی مبتنی بر کامپیوتر و ICT می ‌باشد که به پزشک خانواده و تیم سلامت کمک می‌کند تا با به‌کارگیری داده‌های ناشی از ویزیت (پایه و جاری) افراد و مدل‌های اقتباس شده از برنامه های سلامت کشوری و گایدلاین ها (راهنماهای بالینی)، مسائل و مشکلات افراد تحت پوشش خود را حل نموده و سلامت آنان را ارتقاء دهد.پرونده الکترونیک سلامت یک ابزار پیش بینی، هدایت و کنترل خدمات سلامت است و سرفصل های اصلی زیر را در خود جای داده است:
اطلاعات هویتی و شناسنامه ای فرد
اطلاعات محل زندگی و سکونت فرد
مشخصات حقیقی و حقوقی پزشک خانواده ای و تیم سلامتی که عهده دار سلامت فرد می باشند
محتوای ویزیت پایه سلامت برای هر فرد که نشان می دهد وی دارای چه مشخصات مهمی در سابقه سلامت خود است
بیماریهای مهم و مزمنی که فرد هم اکنون به آن مبتلاست
نتیجه معاینات کلیه سیستم های بدن در دو دسته یافته ها و شکایت
داروهایی که فرد مصرف می نماید
اطلاعات مربوط به شیوه زندگی فرد شامل : تغذیه، تحرک بدنی،دخانیات و سایر اطلاعات مربوطه
سوابق پزشکی و سلامتی فرد مثل دریافت واکسن ،جراحی های انجام شده و بیماریهای قبلی
بیماری و یا سوابق بیماری ها ،ناخوشی ها و بعضی حالات در اقوام فرد در سه دسته اقوام
اطلاعات مربوط به تنظیم خانواده
نقش پرونده الکترونیک سلامت در مدیریت سلامت
پرونده الکترونیک سلامت از طریق تعیین مشکلات سلامت هر منطقه بر اساس فراوانی ابتلا به یک بیماری یا یک ریسک فاکتور و نیز میزان و شیوع عوامل خطرزای سلامتی در افراد و محیط آنها، سلامت افراد جامعه را مدیریت می کند. بعلاوه این برنامه دارای قابلیت مدیریت مراکز و پرسنل ارائه دهنده خدمت، مدیریت گردش امور در لایه صف و پشتیبان بر اساس فرایندهای درست و منطقی و همچنین محاسبه و مدیریت نظام پرداخت با توجه به تعداد افراد تحت پوشش و کمیت و کیفیت خدمت و تعیین قیمت تمام شده هر خدمت در کنار تعیین هزینه اثر بخشی مداخله و برقراری امکان تخصیص منابع مبتنی بر برنامه های مصوب، می باشد.
خاطرنشان می سازد با توجه به سیاستهای و قوانین بالادستی مربوط به الحاق کامل بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح به برنامه، تدوین و مصوب کردن پیوست امنیتی برنامه توسط شورای عالی امنیت کشور در دستور کار ستاد و دست اندرکاران اجرایی پرونده سلامت الکترونیک ایرانیان قرار گرفته است که در حال حاضر این کار در حال طی کردن مراحل نهایی است. (گزارش آسیب شناسی برنامه پزشک خانواده، ستاد کشوری برنامه پزشک خانواده شهری، معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۱۳۹۲)
اهداف توسعه هزاره
در سپتامبر سال ۲۰۰۰ اجلاسی تحت عنوان اهداف توسعۀ هزاره (MDGs/millennium development goals) توسط سازمان ملل متحد با حضور سران کشورهای دنیا برگزار شد. نتیجۀ این اجلاس تصویب پیش نویسی برای دولت هایی بود که به توسعه می اندیشند و سازمان ها که در حوزه توسعه فعالیت می کنند. این پیشنویس یا برنامۀ عمل که به عنوان «اهداف توسعه هزاره» نام گرفت ۸ مادۀ اساسی و ۱۸ هدف جزیی دارد که باید تا سال ۲۰۱۵ میلادی در سراسر دنیا اجرایی شده باشد. به نصف رسیدن میزان فقر و گرسنگی مفرط در جهان، توجه به تحصیلات ابتدایی، ارتقای برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، رشد سلامت زایمان، کاهش مرگ ومیر نوزادان، مبارزه با ایدز، مالاریا و سایر امراض مسری، حصول اطمینان از حفظ محیط زیست و ایجاد مشارکت جهانی در توسعه این ۸ ماده را تشکیل می دهند. همانطور که ملاحظه می فرمایید ۶ ماده از این ۸ ما
ده به طور مستقیم و دو ماده نیز به شکلی غیرمستقیم به «سلامت» اشاره دارد. به نحوی که هم اکنون بخش عمده ای از این وظایف در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی متمرکز بوده و قانوناً در رستای برنامه های سلامتی این وزارتخانه که متولی امر سلامت و سیاستگزار اصلی این بحث در کشور است برمی گردد. بحث تغذیه به ویژه تغذیه کودکان که به ماده یک این سند بر می گردد در دفتر بهبود تغذیه جامعه، توجه به تحصیلات ابتدایی و همچنین توانمندسازی زنان، رشد سلامت زایمان و کاهش مرگ و میر نوزادان در مرکز سلامت جمعیت، خانواده و مدارس، مبارزه با بیماری های مسری از جمله ایدز و مالاریا در مرکز مبارزه با بیماری های واگیر، حصول اطمینان از محیط زیست در مرکز سلامت محیط و کار این وزارتخانه پیگیری می شود. در خصوص حصول اطمینان از سلامت محیط زیست گفتنی است پس از کش و قوس های فراوان در خصوص این که چه سازمانی متولی اعلام تعطیلی در شرایط حاد شدن آلودگی هوا در کلانشهر تهران است، دولت یازدهم به تازگی با ابلاغیه ای به استانداری تهران شرایط اعلام هشدار و تعطیل شدن شهر را به وزارت بهداشت و عمدتاً مرکز سلامت محیط و کار این وزارتخانه محول کرده است. در خصوص ماده آخر این سند نیز که به ایجاد مشارکت جهانی در توسعه اشعار دارد، باید گفت هرچند این ماده به طور مستقیم به سلامت تأکید نکرده و همه جوانب توسعه را مدنظر قرار داده است ولی کیست که نداند این انسان سالم است که محور توسعه است. آیا اساساً بدون سلامت انسان های می توان جامعه ای پویا را برای گام برداشتن در جاده توسعه متصوّر بود؟ سازمان بهداشت جهانی (WHO) نیز بر این سخن که انسان محور توسعه می باشد تأکید ورزیده است. در آموزه های دینی نیز بر این امر تأکید شده است. پیامبر گرامی اسلام در حدیثی فرموده اند: النعمتانِ مجهولتان، الصّحه و الامان. دو نعمت سلامت و امنیت مجهول اند و قدر آنان چنانکه باید شناخته نشده است.
پیشنیه تحقیق
متاسفانه پس از جستجوی فراوان در این بخش کتاب، نشریه و تحقیق در خور توجهی که در بردارنده این موضوع باشد، یعنی نقش رسانه ها را در اطلاع رسانی برنامه پزشک خانواده یا حتی برنامه های دیگر نظام سلامت بررسی کرده باشد یافت نشد. اما از بین پایان نامه هایی که در حوزه سلامت منتشر شده بودند چند پایان نامه در کل از زوایای مختلف به برنامه پزشک خانواده پرداخته بودند که از بین آنها عناوین، موضوعات تحقیق، فرضیه ها و نتایج دو پایان نامه که تا حدودی نزدیک تر به مقصود و هدف این تحقیق بود چنین بود: